คู่มือเตรียมพร้อมและวิธีปฏิบัติในการสอบ
ธรรมศึกษาสนามหลวง (สำนักเรียนส่วนกลาง) พ.ศ. ๒๕๖๘
การสอบ “ธรรมศึกษา” คือการสอบวัดความรู้ทางพระพุทธศาสนาสำหรับฆราวาส ซึ่งจัดโดยแม่กองธรรมสนามหลวง ในปี พ.ศ. 2568 นี้ การเตรียมตัวให้พร้อมทั้งความรู้และระเบียบปฏิบัติเป็นสิ่งสำคัญมาก เพื่อให้การสอบดำเนินไปอย่างราบรื่น
บทความนี้ได้รวบรวมขั้นตอนและวิธีปฏิบัติอย่างละเอียด โดยมีลิงก์เอกสารทางการเพื่อใช้อ้างอิงโดยตรง
📌 แหล่งข้อมูลทางการ (Official Document)
📌 ระเบียบวิธีปฏิบัติในการสอบธรรมศึกษา พ.ศ. 2568 (ฉบับสมบูรณ์)
แหล่งที่มา: สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง
📄 คลิกเพื่อดาวน์โหลดและดูรายละเอียดทั้งหมด (ไฟล์ PDF): >> ระเบียบปฏิบัติในการสอบธรรมศึกษา พ.ศ. 2568 <<
1. สิ่งที่ต้องเตรียม “ก่อน” วันสอบ
ก่อนวันสอบจริง ผู้เข้าสอบควรเตรียมความพร้อมดังนี้:
- ตรวจสอบรายชื่อและสนามสอบ: เช็ครายชื่อ เลขที่นั่งสอบ และสถานที่สอบให้ชัดเจน (หากไม่ทราบว่าสถานที่สอบอยู่ที่ใด โปรดรีบติดต่อสอบถามโรงเรียนที่สังกัด หรือวัดที่ได้สมัครสอบไว้ โดยทั่วไป โรงเรียนขนาดใหญ่ จะสอบที่โรงเรียนตนเอง ส่วนโรงเรียนขนาดเล็ก จะต้องไปรวมสอบกับโรงเรียนที่เป็นสนามสอบ)
- บัตรประจำตัว: เตรียม บัตรประจำตัวประชาชน หรือ บัตรนักเรียน/บัตรข้าราชการ ที่มีรูปถ่ายและเลข 13 หลัก (สำคัญมาก หากไม่มีอาจถูกห้ามเข้าห้องสอบ)
- อุปกรณ์การสอบ:
- ปากกา: สีน้ำเงิน (สำหรับเขียนเรียงความและกรอกข้อมูล)
- ดินสอ: ควรใช้ดินสอความเข้ม 2B ขึ้นไปเท่านั้น เพื่อให้เครื่องคอมพิวเตอร์สามารถตรวจได้ ไม่ควรใช้ปากกา เนื่องจากหากมีการแก้ไข การใช้น้ำยาลบคำผิดอาจทำให้กระดาษคำตอบติดกันและสร้างความเสียหายต่อเครื่องตรวจข้อสอบได้
- ยางลบ: ยางลบดินสอคุณภาพดี
- กบเหลาดินสอ
- หมายเหตุ: ไม่ควรใช้น้ำยาลบคำผิดในกระดาษคำตอบแบบฝน เพราะบางกรณี อาจจะทำให้ใบคำตอบติดกับใบคำตอบของผู้เช้าสอบคนอื่น
2. การแต่งกาย (ระเบียบสำนักเรียนส่วนกลาง)
การแต่งกายถือเป็นการให้เกียรติสถานที่ (วัด/โรงเรียน) และครูบาอาจารย์ ควรปฏิบัติดังนี้:
- นักเรียน/นักศึกษา: แต่งกายด้วย ชุดนักเรียน/ชุดนักศึกษา ที่ถูกต้องตามระเบียบของสถาบัน
- ข้าราชการ: แต่งกายชุดเครื่องแบบปกติกากี หรือชุดสุภาพตามสังกัด
- ประชาชนทั่วไป: แต่งกาย ชุดสุภาพ (แนะนำเสื้อสีขาว หรือสีสุภาพ กางเกงขายาว/กระโปรงยาวคลุมเข่า)
- ข้อควรทราบ: ควรงดสวมกางเกงขาสั้น เสื้อแขนกุด เสื้อสายเดี่ยว เข้าห้องสอบ
3. ตารางและลำดับวิชาที่สอบ
โดยปกติการสอบจะแบ่งเป็น 2 ช่วงเวลา
ภาคเช้า (เริ่มสอบประมาณ 08.30 น.)
- วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม: เป็นวิชาบังคับเขียนบรรยาย
- ระดับธรรมศึกษาตรี: แต่งอธิบายตามโจทย์ที่กำหนด (มีสุภาษิตเชื่อมโยง)
- ระดับธรรมศึกษาโท/เอก: ความซับซ้อนและจำนวนสุภาษิตจะเพิ่มขึ้นตามลำดับ
- ข้อควรระวัง: ต้องเขียนให้ถูกต้องตาม “รูปแบบ” (Form) ที่กำหนด เช่น การย่อหน้า การอ้างอิง และจำนวนบรรทัด/จำนวนหน้า
ภาคบ่าย (เริ่มสอบประมาณ 13.00 น.)
- เป็นการสอบแบบปรนัย (กากบาท/ฝนคำตอบ) รวม 3 วิชา ได้แก่:
- วิชาธรรม (หลักธรรมหมวดต่างๆ)
- วิชาพุทธ (ประวัติพระพุทธเจ้าและสาวก)
- วิชาวินัย (ข้อปฏิบัติและศีลธรรม)
4. วิธีปฏิบัติขณะอยู่ในห้องสอบ (Do’s & Don’ts)
สิ่งที่ “ต้อง” ทำ
- เข้าห้องสอบก่อนเวลา: ควรไปถึงหน้าห้องสอบก่อนเวลาอย่างน้อย 15-20 นาที
- วางบัตรประจำตัว: วางบัตรประชาชนหรือบัตรนักเรียนไว้มุมโต๊ะเพื่อให้กรรมการคุมสอบตรวจสอบ
- การกรอกหัวกระดาษ:
- กระดาษคำตอบแบบเขียน (กระทู้ธรรม): เขียนชื่อ-นามสกุล เลขที่สอบ วัด/สำนักเรียน ให้ชัดเจนด้วยปากกา
- กระดาษคำตอบแบบฝน: ใช้ดินสอ 2B ฝนรหัสประจำตัวสอบให้ถูกต้อง (ควรทำความเข้าใจวิธีการฝนรหัสสนามสอบและรหัสผู้เข้าสอบให้เข้าใจ หากไม่แน่ใจวิธีการฝน ให้สอบถามกรรมการคุมสอบหรือโรงเรียนที่สังกัด)
- ลงลายมือชื่อ: ต้องเซ็นชื่อในใบเซ็นชื่อผู้เข้าสอบ (สำคัญมาก เพื่อยืนยันตัวตนว่ามาสอบจริง)
ข้อห้ามและข้อควรระวัง
- ห้ามนำเครื่องมือสื่อสารเข้าห้องสอบ: ปิดโทรศัพท์มือถือและห้ามนำขึ้นมาใช้เด็ดขาด หากตรวจพบจะถือว่าทุจริตทันที
- ห้ามพูดคุย: หากมีข้อสงสัยให้ยกมือถามกรรมการคุมสอบเท่านั้น
- การออกจากห้องสอบ:
- วิชากระทู้ธรรม (ภาคเช้า): มักอนุญาตให้ออกได้เมื่อหมดเวลา หรือทำข้อสอบเสร็จ
- วิชาเลือกตอบ (ภาคบ่าย): โดยปกติจะเป็นการสอบต่อเนื่อง
5. เทคนิคทำข้อสอบให้ผ่านฉลุย
- วิชากระทู้ธรรม (สำคัญที่สุด): ควรทำข้อสอบวิชานี้ให้ได้คะแนนมากที่สุด เพราะจะเป็นส่วนช่วยใน ๓ วิชาที่เหลือได้เป็นอย่างดี
- เทคนิค: ท่องจำ “รูปแบบ” (Pattern) การขึ้นต้นและลงท้ายให้แม่นยำ เขียนให้ลายมืออ่านง่าย และเขียนให้ครบจำนวนบรรทัดที่โจทย์กำหนด
- วิชาเลือกตอบ (ฝน):
- อ่านโจทย์ให้ดี ระวังคำว่า “ไม่ใช่”, “ข้อใดผิด”, “ข้อใดถูกที่สุด”
- หากทำไม่ทัน ให้รีบฝนข้อที่เหลือให้ครบ (อย่าปล่อยว่าง) เพราะยังมีโอกาสถูก
บทส่งท้าย
การสอบธรรมศึกษา 2568 เป็นโอกาสดีในการทบทวนหลักธรรมเพื่อนำไปปรับใช้ในชีวิต ขอให้ผู้เข้าสอบทุกท่านศึกษาระเบียบการในลิงก์ด้านบนให้ละเอียด เตรียมตัวให้พร้อม และขอให้ประสบความสำเร็จในการสอบครับ
หากต้องการค้นรายชื่อผู้มีสิทธิ์สอบ และสนามสอบ สามารถดูวิธีค้นได้ที่นี่
