Daily Archive: November 30, 2025
บทนำ ระบบการศึกษาพระปริยัติธรรมภายใต้พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ มิได้ประกอบด้วยหน่วยงานที่ทำงานแยกส่วนจากกัน หากแต่มีการออกแบบโครงสร้างความสัมพันธ์ไว้อย่างเป็นระบบและมีลำดับขั้น (Hierarchy) เพื่อให้การขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีองค์ประกอบหลัก ๕ ส่วน ได้แก่ กศป., กบป., สศป., อบป. และ จศป. ซึ่งแต่ละส่วนมีความเกี่ยวพันกันในลักษณะ “โซ่อุปทานของการบริหารการศึกษา” ดังรายละเอียดต่อไปนี้
บทนำ “คณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม” หรือเรียกโดยย่อว่า “กศป.” ถือเป็นองค์กรหลักระดับนโยบาย (Policy Body) ที่มีสถานะสูงสุดในการกำกับดูแลและกำหนดทิศทางการศึกษาของคณะสงฆ์ไทย ภายใต้บัญญัติแห่ง พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ การจัดตั้ง กศป. มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อให้ระบบการศึกษาพระปริยัติธรรมได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนจากภาครัฐอย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพและมีมาตรฐานเทียบเคียงได้กับการศึกษารูปแบบอื่นของชาติ
บทนำ “คณะอนุกรรมการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม” หรือเรียกโดยย่อว่า “อบป.” ถือเป็นกลไกสำคัญในระดับปฏิบัติการที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนการบริหารทรัพยากรมนุษย์ภายใน “ส่วนงานการศึกษาพระปริยัติธรรม (สศป.)” ให้เป็นไปตามทิศทางและมาตรฐานที่คณะกรรมการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม (กบป.) กำหนด บทความนี้จะนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับโครงสร้าง องค์ประกอบ และขอบเขตอำนาจหน้าที่ของ อบป. ตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง
บทนำ “ส่วนงานการศึกษาพระปริยัติธรรม” หรือเรียกโดยย่อว่า “สศป.” ถือเป็นหน่วยงานปฏิบัติการที่มีความสำคัญสูงสุดในเชิงโครงสร้างการบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์ ทำหน้าที่เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนนโยบายจาก “คณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.)” ไปสู่การปฏิบัติจริง ทั้งในมิติของการจัดการศึกษาและการบริหารงานบุคคล บทความนี้จะนำเสนอภาพรวมของโครงสร้างองค์กร บทบาทหน้าที่ และบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับ สศป.
บทนำ “คณะกรรมการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม” หรือเรียกโดยย่อว่า “กบป.” ถือเป็นกลไกสำคัญในเชิงโครงสร้างที่มีบทบาทในการกำหนดทิศทางและวางรากฐานการบริหารทรัพยากรมนุษย์ของเจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม (จศป.) เพื่อให้การดำเนินงานของส่วนงานการศึกษาพระปริยัติธรรม (สศป.) เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและมีมาตรฐานสากล บทความนี้จะนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับองค์ประกอบ บทบาท และอำนาจหน้าที่ของ กบป. ตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง
“เจ้าสำนักเรียน” หรือเรียกโดยย่อว่า “เจ้าสำนัก” ถือเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญยิ่งในฐานะผู้บริหารสูงสุดของสถานศึกษาพระปริยัติธรรมระดับวัด บทบาทและอำนาจหน้าที่ของเจ้าสำนักเรียนถูกกำหนดไว้อย่างชัดเจนภายใต้กรอบของพระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม และประกาศของมหาเถรสมาคมที่เกี่ยวข้อง
จศป. ย่อมาจาก เจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม ซึ่งเป็นบุคลากรสำคัญในการขับเคลื่อนงานการศึกษาพระปริยัติธรรมตามพระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ และข้อบังคับคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม ว่าด้วยการบริหารงานบุคคลฯ พ.ศ. ๒๕๖๓
๑. ความหมายและสถานะของ “สำนักเรียน” “สำนักเรียน” คือ สถานศึกษาที่วัดจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม โดยมุ่งเน้นการจัดการศึกษาทั้ง แผนกธรรม และ แผนกบาลี ตามหลักสูตรที่คณะสงฆ์กำหนด
