ระเบียบปฏิบัติว่าด้วยอุปกรณ์และมาตรฐานการเขียนตอบในการสอบธรรมสนามหลวง
มาตรฐานการเขียนตอบ: ระเบียบปฏิบัติและอุปกรณ์ในการสอบธรรมสนามหลวง
ในการสอบธรรมสนามหลวง ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค การรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความชัดเจนของคำตอบถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เพื่อให้กระบวนการตรวจผลสอบเป็นไปอย่างยุติธรรมและแม่นยำที่สุด สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับอุปกรณ์และวิธีการเขียนตอบไว้ดังนี้
๑. อุปกรณ์และสีหมึกที่อนุญาต
เพื่อให้ลายลักษณ์อักษรมีความชัดเจนและคงทนต่อการตรวจสอบ ผู้เข้าสอบจำเป็นต้องเลือกใช้เครื่องเขียนตามที่กำหนดเท่านั้น ได้แก่
- ปากกาลูกลื่นหรือปากกาแบบเติม: อนุญาตให้ใช้เฉพาะ “หมึกสีดำ” หรือ “หมึกสีน้ำเงิน” เท่านั้น
- ดินสอ: สามารถใช้ในการเขียนตอบได้ตามความเหมาะสม โดยต้องมั่นใจว่ามีความเข้มที่ชัดเจนเพียงพอ แนะนำให้ใช้ 2B
๒. การเรียงลำดับเนื้อหาคำตอบ
ในรายวิชาที่ต้องเขียนอธิบายความหรือเรียงความแก้กระทู้ธรรม ผู้เข้าสอบต้องดำเนินการ เขียนตอบเรียงตามลำดับข้อ อย่างเคร่งครัด การจัดลำดับที่ถูกต้องไม่เพียงแต่แสดงถึงความเข้าใจในเนื้อหา แต่ยังช่วยให้กรรมการผู้ตรวจสามารถประเมินผลได้อย่างเป็นระบบ
๓. ข้อปฏิบัติเฉพาะสำหรับการสอบแบบปรนัย (ธรรมศึกษา)
สำหรับวิชาธรรม วิชาพุทธ และวิชาวินัย ในระดับธรรมศึกษาทุกชั้น ซึ่งใช้ระบบการตรวจกระดาษคำตอบด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ (Optical Mark Recognition – OMR) มีข้อกำหนดเพิ่มเติมดังนี้
- ผู้เข้าสอบต้อง ฝนคำตอบ ลงในกระดาษใบตอบให้เต็มช่องและมีความเข้มตามที่กำหนด ไม่ฝนล้นช่อง และไม่ใช้การกากบาทแทนการฝน
- ต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของกรรมการกำกับห้องสอบอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันความผิดพลาดของเครื่องจักรในการประมวลผล
บทวิเคราะห์: ร่องรอยแห่งปัญญาบนมาตรฐานเดียวกัน
หากจะอุปมาให้เห็นภาพ การกำหนดสีหมึกและอุปกรณ์ไว้เพียง ๓ ชนิดนี้ เปรียบเสมือนการเลือกใช้ “แม่สีมาตรฐาน” ในการวาดภาพลายเส้น คำตอบที่ผู้เข้าสอบบรรจงเขียนลงไปนั้นคือร่องรอยแห่งปัญญาและการสั่งสมความรู้ การจำกัดอุปกรณ์ให้อยู่ในกรอบที่ระเบียบกำหนด จึงเป็นกุศโลบายสำคัญที่ทำให้มั่นใจได้ว่า
๑. ความคงทน: คำตอบจะถูกบันทึกไว้อย่างมั่นคง ไม่เลอะเลือนง่าย ๒. ความแม่นยำ: สามารถอ่านผลและตีความได้อย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการตรวจด้วยสายตาของคณะกรรมการหรือการประมวลผลผ่านระบบคอมพิวเตอร์
การปฏิบัติตามระเบียบปฏิบัติเหล่านี้ จึงมิใช่เพียงการทำตามกฎเกณฑ์เท่านั้น แต่คือการให้ความสำคัญกับทุกรายละเอียดเพื่อรักษาผลประโยชน์ของผู้เข้าสอบ และดำรงไว้ซึ่งมาตรฐานอันศักดิ์สิทธิ์ของการศึกษาพระปริยัติธรรมสืบไป
