มาตรฐานการตรวจสอบภายในและกลไกการรายงานผลสำหรับสถานศึกษาพระปริยัติธรรม: แนวทางสู่ความโปร่งใสและประสิทธิภาพองค์กร
มาตรฐานการตรวจสอบภายในและกลไกการรายงานผลสำหรับสถานศึกษาพระปริยัติธรรม
การตรวจสอบภายในถือเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างธรรมาภิบาลและความโปร่งใสให้แก่สถานศึกษาพระปริยัติธรรม (ซึ่งครอบคลุมทั้งสำนักเรียน สำนักศาสนศึกษา และโรงเรียนพระปริยัติธรรม) เพื่อให้การบริหารจัดการทรัพยากรของคณะสงฆ์เป็นไปอย่างถูกต้องตามระเบียบและบรรลุวัตถุประสงค์ตามยุทธศาสตร์ชาติ โดยมีหลักเกณฑ์การปฏิบัติที่สำคัญดังนี้
๑. การตรวจสอบภายในตามระเบียบกฎหมาย
สถานศึกษาพระปริยัติธรรมมีหน้าที่จัดให้มีการตรวจสอบภายในอย่างเป็นระบบ เพื่อควบคุมกำดูแลการใช้จ่ายงบประมาณและพัสดุให้เกิดความคุ้มค่าสูงสุด โดยมีข้อกำหนดหลักดังนี้
- ขอบเขตการตรวจสอบ: มุ่งเน้นการตรวจสอบเชิงลึกใน ๓ ด้านหลัก ได้แก่ ด้านการเงิน ด้านการบัญชี และด้านการบริหารพัสดุของสถานศึกษา
- รอบระยะเวลาการรายงาน: สถานศึกษาต้องดำเนินการสรุปและรายงานผลการตรวจสอบภายในต่อคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.) อย่างน้อยปีละหนึ่งครั้ง
- ผู้ปฏิบัติหน้าที่ตรวจสอบ: กำหนดให้สถานศึกษาพระปริยัติธรรมมอบหมายให้บุคลากรในสังกัดปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ตรวจสอบภายในโดยเฉพาะ โดยต้องปฏิบัติงานตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนดเพื่อความเป็นกลางและถูกต้องตามมาตรฐานวิชาชีพ
๒. กลไกการติดตามและประเมินผลเชิงยุทธศาสตร์
นอกเหนือจากการตรวจสอบด้านการเงินและพัสดุ สถานศึกษาพระปริยัติธรรมยังมีหน้าที่ขับเคลื่อนภารกิจให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาพระปริยัติธรรม (แผนกธรรมและแผนกบาลี) ผ่านระบบการติดตามผลดังนี้
- การติดตามความก้าวหน้ารายไตรมาส: กำหนดให้มีการติดตามและประเมินความก้าวหน้าในการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการศึกษาในทุก ๆ ๓ เดือน (ไตรมาส)
- การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานรายเดือน: เพื่อความต่อเนื่องในการบริหารจัดการ สถานศึกษาและผู้รับผิดชอบโครงการต้องวิเคราะห์ผลการดำเนินงานตามแผนงานอย่างใกล้ชิด และนำเสนอสรุปผลต่อผู้บริหารเป็นประจำทุกเดือน
บทสรุป
หัวใจสำคัญของการตรวจสอบภายในสถานศึกษาพระปริยัติธรรมคือการสร้างระบบความรับผิดชอบ (Accountability) โดยเฉพาะในด้านการบริหารงบประมาณและพัสดุ ซึ่งต้องมีการรายงานผลต่อคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.) อย่างน้อยปีละ ๑ ครั้ง ควบคู่ไปกับการติดตามผลเชิงยุทธศาสตร์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้การจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยมีความมั่นคง โปร่งใส และมีประสิทธิภาพทัดเทียมมาตรฐานสากล
