Monthly Archive: January 2026
ท่ามกลางเสียงสวดมนต์อันกังวานและการประกอบศาสนพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระอุโบสถ ภาพที่คุ้นตาพุทธบริษัทชาวไทยมานับร้อยปีคือการที่พระเถรานุเถระถือ “พัดยศ” อันวิจิตรประณีตประกอบสมณศักดิ์ ทว่าพัดแต่ละใบมิได้ทำหน้าที่เพียงเครื่องใช้สำหรับพัดวีให้คลายร้อน แต่คือรหัสลับทางสังคมที่บ่งบอกถึงเกียรติยศและภาระหน้าที่ ซึ่งถูกจัดระเบียบอย่างเป็นระบบด้วยวิสัยทัศน์อันยาวไกลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
ท่ามกลางแสงแดดแผดเผาและฝุ่นละอองบนทางเกวียนที่ตัดผ่านทุ่งนาและป่าละเมาะของสยามประเทศเมื่อกว่าร้อยปีก่อน ภาพขบวนเสด็จเล็กๆ ที่ดำเนินไปอย่างเรียบง่ายด้วยพระบาทผ่านถิ่นทุรกันดารนั้น มิใช่เพียงภารกิจทางการปกครองเพื่อจัดระเบียบสงฆ์ให้เข้าสู่ความเป็นปึกแผ่นเท่านั้น แต่ทุกย่างก้าวของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ยังเปี่ยมไปด้วยร่องรอยแห่งพระเมตตาในการปัดเป่าโรคาพยาธิให้แก่พสกนิกรและบรรดาสงฆ์ในพื้นที่ห่างไกล
ในรอยต่อประวัติศาสตร์ที่สยามประเทศกำลังก้าวข้ามสู่ความทันสมัยภายใต้กระแสการปฏิรูปการศึกษาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาพของกุลบุตรกุลธิดาที่เคยรับการศึกษาตามศาลาวัดเริ่มขยับขยายเข้าสู่โรงเรียนหลวงอย่างเป็นระบบ ทว่าท่ามกลางความตื่นตัวในวิชาการทางโลกนั้น สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงมีสายพระเนตรอันยาวไกลที่มองเห็น “ช่องว่าง” สำคัญประการหนึ่ง นั่นคือความเกรงว่าเยาวชนรุ่นใหม่จะห่างเหินจากรากแก้วแห่งศีลธรรมอันเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ
ท่ามกลางความสงบสงัดและบรรยากาศอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา เสียงพัดบุกลำยองและกลิ่นธูปเทียนอบอวลไปทั่วท้องพระโรง แสงเทียนส่องสว่างสะท้อนเครื่องทองที่ประดับประดาอย่างวิจิตร พุทธบริษัทและข้าราชบริพารต่างสงบนิ่งเพื่อรอสดับ “ถ้อยคำแห่งมงคล” ที่สืบทอดกันมานับร้อยปี สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นคือการถวายพระธรรมเทศนา “มงคลวิเสสกถา” มรดกทางปัญญาที่หลอมรวมหลักพุทธธรรมเข้ากับรัฐประศาสโนบายได้อย่างละเมียดละไมที่สุด
ท่ามกลางกระแสการปฏิรูปประเทศให้ก้าวสู่ความทันสมัยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีรอยต่อทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญยิ่งประการหนึ่งซึ่งมักถูกลืมเลือนไป นั่นคือภาพของพระภิกษุสงฆ์ในฐานะจำเลย ณ ศาลสถิตยุติธรรมของฝ่ายอาณาจักร ในอดีตนั้นเมื่อภิกษุรูปใดถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยร้ายแรงถึงขั้นปาราชิก กระบวนการยุติธรรมในขณะนั้นมักปฏิบัติต่อท่านไม่ต่างจากอาชญากรทั่วไปทางโลก
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส (๓ จบ) เจริญพร ท่านสาธุชนผู้มีบุญและผู้สนใจในธรรมทุกท่าน วันนี้เราจะมาล้อมวงสนทนาและสดับรับฟังเรื่องราวที่จัดว่าเป็น “พล็อตเรื่องที่หักมุมที่สุด” เรื่องหนึ่งในพระไตรปิฎก นั่นคือเรื่องราวจาก มารตัชชนียสูตร เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ตำนานอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ แต่มันคือการ “ถอดรหัสจิตวิทยา” ของการต่อสู้ระหว่างความรู้เท่าทันกับความหลงผิด เป็นบทเรียนข้ามภพข้ามชาติที่สะท้อนมาถึงชีวิตของพวกเราในยุคปัจจุบันได้อย่างดีเยี่ยม
In the study of the Pāli Canon, many suttas employ narrative as a gateway to profound doctrinal insight. The Māratajjhanīya Sutta stands out as a compelling example. Rather than beginning with abstract teaching, it...
ในการศึกษาพระไตรปิฎก พระสูตรจำนวนไม่น้อยใช้ “เรื่องเล่า” เป็นประตูเปิดสู่หลักธรรมอันลึกซึ้ง มารตัชชนียสูตรเป็นตัวอย่างที่โดดเด่น พระสูตรนี้มิได้เริ่มต้นด้วยคำสอนเชิงนามธรรม หากเริ่มจากอาการทางกายที่ดูเหมือนไม่มีอะไรน่าสนใจ
In the course of human life, we often encounter moments of absolute certainty, convinced that what we possess or where we stand is the “ultimate” pinnacle of success. But what happens when someone steps...
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ได้ดำเนินการประมวลผลการสอบธรรมสนามหลวง ธรรมศึกษาทุกชั้น พุทธศักราช ๒๕๖๘ เสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว จึงขอประกาศรายชื่อผู้สอบผ่านเพื่อให้นักเรียนผู้เข้าสอบและสำนักเรียนตรวจสอบข้อมูลผ่านระบบออนไลน์