Monthly Archive: January 2026

0

ย้อนรอยการปฏิรูป “พัดยศ” และระบบสมณศักดิ์ไทยสู่ความทันสมัย

ท่ามกลางเสียงสวดมนต์อันกังวานและการประกอบศาสนพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระอุโบสถ ภาพที่คุ้นตาพุทธบริษัทชาวไทยมานับร้อยปีคือการที่พระเถรานุเถระถือ “พัดยศ” อันวิจิตรประณีตประกอบสมณศักดิ์ ทว่าพัดแต่ละใบมิได้ทำหน้าที่เพียงเครื่องใช้สำหรับพัดวีให้คลายร้อน แต่คือรหัสลับทางสังคมที่บ่งบอกถึงเกียรติยศและภาระหน้าที่ ซึ่งถูกจัดระเบียบอย่างเป็นระบบด้วยวิสัยทัศน์อันยาวไกลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

0

ธรรมจาริกพยาบาล: พระเมตตาและบทบาทสาธารณสงเคราะห์ของสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ยามเสด็จตรวจการหัวเมือง

ท่ามกลางแสงแดดแผดเผาและฝุ่นละอองบนทางเกวียนที่ตัดผ่านทุ่งนาและป่าละเมาะของสยามประเทศเมื่อกว่าร้อยปีก่อน ภาพขบวนเสด็จเล็กๆ ที่ดำเนินไปอย่างเรียบง่ายด้วยพระบาทผ่านถิ่นทุรกันดารนั้น มิใช่เพียงภารกิจทางการปกครองเพื่อจัดระเบียบสงฆ์ให้เข้าสู่ความเป็นปึกแผ่นเท่านั้น แต่ทุกย่างก้าวของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ยังเปี่ยมไปด้วยร่องรอยแห่งพระเมตตาในการปัดเป่าโรคาพยาธิให้แก่พสกนิกรและบรรดาสงฆ์ในพื้นที่ห่างไกล

0

รากฐานจริยธรรมแห่งปัจเจก: ย้อนรอยกำเนิด “เบญจศีล เบญจธรรม” มรดกทางปัญญาจากปราชญ์สงฆ์สู่ห้องเรียนไทย

ในรอยต่อประวัติศาสตร์ที่สยามประเทศกำลังก้าวข้ามสู่ความทันสมัยภายใต้กระแสการปฏิรูปการศึกษาในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ภาพของกุลบุตรกุลธิดาที่เคยรับการศึกษาตามศาลาวัดเริ่มขยับขยายเข้าสู่โรงเรียนหลวงอย่างเป็นระบบ ทว่าท่ามกลางความตื่นตัวในวิชาการทางโลกนั้น สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงมีสายพระเนตรอันยาวไกลที่มองเห็น “ช่องว่าง” สำคัญประการหนึ่ง นั่นคือความเกรงว่าเยาวชนรุ่นใหม่จะห่างเหินจากรากแก้วแห่งศีลธรรมอันเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ

0

ธรรมเนียมหลวงแห่งกรุงรัตนโกสินทร์: ตำนานพระธรรมเทศนา “มงคลวิเสสกถา” ธรรมบรรณาการแด่จอมกษัตริย์

ท่ามกลางความสงบสงัดและบรรยากาศอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา เสียงพัดบุกลำยองและกลิ่นธูปเทียนอบอวลไปทั่วท้องพระโรง แสงเทียนส่องสว่างสะท้อนเครื่องทองที่ประดับประดาอย่างวิจิตร พุทธบริษัทและข้าราชบริพารต่างสงบนิ่งเพื่อรอสดับ “ถ้อยคำแห่งมงคล” ที่สืบทอดกันมานับร้อยปี สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นคือการถวายพระธรรมเทศนา “มงคลวิเสสกถา” มรดกทางปัญญาที่หลอมรวมหลักพุทธธรรมเข้ากับรัฐประศาสโนบายได้อย่างละเมียดละไมที่สุด

0

เอกราชแห่งพุทธจักรและศักดิ์ศรีสมณะ ย้อนรอยการปฏิรูปอธิกรณ์ประถมปาราชิก พ.ศ. ๒๔๖๓

ท่ามกลางกระแสการปฏิรูปประเทศให้ก้าวสู่ความทันสมัยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีรอยต่อทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญยิ่งประการหนึ่งซึ่งมักถูกลืมเลือนไป นั่นคือภาพของพระภิกษุสงฆ์ในฐานะจำเลย ณ ศาลสถิตยุติธรรมของฝ่ายอาณาจักร ในอดีตนั้นเมื่อภิกษุรูปใดถูกกล่าวหาว่ากระทำผิดวินัยร้ายแรงถึงขั้นปาราชิก กระบวนการยุติธรรมในขณะนั้นมักปฏิบัติต่อท่านไม่ต่างจากอาชญากรทั่วไปทางโลก

0

เมื่อเงาในใจลุกขึ้นมาท้าทาย: ถอดรหัสลับ “มารตัชชนียสูตร” และยุทธวิธีการรับมือกับมารที่ซ่อนอยู่ในตัวเรา

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส (๓ จบ) เจริญพร ท่านสาธุชนผู้มีบุญและผู้สนใจในธรรมทุกท่าน วันนี้เราจะมาล้อมวงสนทนาและสดับรับฟังเรื่องราวที่จัดว่าเป็น “พล็อตเรื่องที่หักมุมที่สุด” เรื่องหนึ่งในพระไตรปิฎก นั่นคือเรื่องราวจาก มารตัชชนียสูตร เรื่องนี้ไม่ใช่แค่ตำนานอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ แต่มันคือการ “ถอดรหัสจิตวิทยา” ของการต่อสู้ระหว่างความรู้เท่าทันกับความหลงผิด เป็นบทเรียนข้ามภพข้ามชาติที่สะท้อนมาถึงชีวิตของพวกเราในยุคปัจจุบันได้อย่างดีเยี่ยม

0

มารตัชชนียสูตร เมื่อมารไม่ได้อยู่นอกตัว แต่อยู่ในใจ

ในการศึกษาพระไตรปิฎก พระสูตรจำนวนไม่น้อยใช้ “เรื่องเล่า” เป็นประตูเปิดสู่หลักธรรมอันลึกซึ้ง มารตัชชนียสูตรเป็นตัวอย่างที่โดดเด่น พระสูตรนี้มิได้เริ่มต้นด้วยคำสอนเชิงนามธรรม หากเริ่มจากอาการทางกายที่ดูเหมือนไม่มีอะไรน่าสนใจ

0

ด่วน! ประกาศผลสอบธรรมศึกษา ๒๕๖๘ ทั่วประเทศ รีบเช็กชื่อ-สกุล ก่อนพิมพ์ใบประกาศฯ ภายใน ๒๐ ม.ค. นี้

สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ได้ดำเนินการประมวลผลการสอบธรรมสนามหลวง ธรรมศึกษาทุกชั้น พุทธศักราช ๒๕๖๘ เสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้ว จึงขอประกาศรายชื่อผู้สอบผ่านเพื่อให้นักเรียนผู้เข้าสอบและสำนักเรียนตรวจสอบข้อมูลผ่านระบบออนไลน์