Daily Archive: January 13, 2026

0

โครงสร้างการปกครองคณะสงฆ์ไทย: บทบาท หน้าที่ และเขตปกครองของเจ้าคณะใหญ่และเจ้าคณะภาค

ระบบการปกครองคณะสงฆ์ไทยมีการจัดโครงสร้างอย่างเป็นลำดับขั้น เพื่อให้การบริหารจัดการเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นเอกภาพทั่วราชอาณาจักร บทความนี้จะอธิบายถึงโครงสร้าง บทบาท หน้าที่ และเขตปกครองของตำแหน่งสำคัญสองระดับ คือ “เจ้าคณะใหญ่” และ “เจ้าคณะภาค” โดยครอบคลุมทั้งฝ่ายมหานิกายและธรรมยุต

0

ปรากฏการณ์เหนือพรหมโลก: เมื่อพระพุทธองค์ทรง “Fact Check” ความเชื่อเรื่องความเป็นอมตะของท้าวมหาพรหม

ในวิถีชีวิตของผู้คน บ่อยครั้งที่เราอาจพบเจอช่วงเวลาแห่งความมั่นใจอย่างถึงที่สุดว่า สิ่งที่เราครอบครองหรือจุดที่เรายืนอยู่นั้นคือ “ที่สุด” ของความสำเร็จแล้ว แต่จะเป็นอย่างไร หากวันหนึ่งมีผู้ก้าวเดินเข้ามาแล้วชี้ให้เห็นว่า ยังมีมิติที่ลึกซึ้งและยิ่งใหญ่กว่านั้นดำรงอยู่ เรื่องราวใน “พรหมนิมันตนิกสูตร” เปรียบเสมือนบันทึกเหตุการณ์ทำนองนี้ในเวอร์ชันระดับจักรวาล เมื่อพระพุทธองค์ทรงจำต้องเปิดโหมดตรวจสอบข้อเท็จจริง หรือ “Fact Check” ต่อหน้าท้าวมหาพรหมผู้ทรงอิทธิฤทธิ์

0

วิกฤตการณ์เมืองโกสัมพี: เมื่อ “หอกคือปาก” ทิ่มแทงมิตรภาพ บทวิเคราะห์และทางออกจากการเมือง Toxic ในองค์กรยุคพุทธกาล

ในโลกของการทำงานและการใช้ชีวิตร่วมกัน เรามักเผชิญกับสถานการณ์ที่ความสัมพันธ์ในทีมหรือองค์กรเกิดรอยร้าว การสื่อสารเต็มไปด้วยการเสียดสี ประชดประชัน ราวกับกำลัง “เปิดศึกน้ำลาย” ที่ไม่มีใครยอมใคร สภาวะความขัดแย้งที่ดูเหมือนจะเป็นเรื่องปกติในสังคมมนุษย์นี้ ไม่ใช่เรื่องใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้นในยุคปัจจุบัน หากแต่เคยปรากฏให้เห็นเป็นกรณีศึกษาครั้งสำคัญในสมัยพุทธกาล ณ เมืองโกสัมพี เหตุการณ์ความขัดแย้งของกลุ่มภิกษุผู้เป็น “ตัวตึง” ในครั้งนั้น ได้กลายเป็นที่มาของ “โกสัมพิยสูตร” บทเรียนล้ำค่าที่ชวนให้เราขบคิดถึงรากเหง้าของปัญหาและการสร้างความปรองดองที่ยั่งยืน

0

พินิจระเบียบการสอบบาลีสนามหลวง พ.ศ. ๒๔๘๑: บทสะท้อนความเข้มแข็งทางการศึกษาคณะสงฆ์ไทยก่อนสงครามโลกครั้งที่ ๒

ในหน้าประวัติศาสตร์การศึกษาของชาติไทย การสอบบาลีสนามหลวงนับเป็นเหตุการณ์สำคัญประจำปีที่สะท้อนถึงความเจริญรุ่งเรืองทางสติปัญญาและศรัทธาในบวรพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปีพุทธศักราช ๒๔๘๑ ซึ่งเป็นห้วงเวลาก่อนที่ประเทศไทยและประชาคมโลกจะก้าวเข้าสู่ภาวะสงครามโลกครั้งที่ ๒ เพียงไม่กี่ปี เอกสารประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการสอบในปีนั้น ได้บันทึกภาพรวมของการบริหารจัดการที่แสดงถึงระเบียบวินัยอันเคร่งครัด บูรณาการความร่วมมือระหว่างฝ่ายอาณาจักรและพุทธจักร และความวิริยอุตสาหะของเหล่ากุลบุตรผู้ครองกาสาวพัสตร์ไว้อย่างเป็นรูปธรรม

0

ย้อนรอยประวัติศาสตร์ “การสอบบาลีสนามหลวง พ.ศ. ๒๔๘๑”: กุศโลบายการบริหารและเบื้องหลังการขยายโอกาสทางการศึกษาคณะสงฆ์

เอกสารจดหมายเหตุและบันทึกเก่าแก่ มักซ่อนเรื่องราวที่น่าสนใจและภูมิปัญญาในการบริหารงานในอดีตเอาไว้เสมอ เช่นเดียวกับ “สัมปสาทนียกถา” (ถ้อยคำแสดงความชื่นชมยินดี) ที่ปรากฏอยู่ในหนังสือ “เรื่องสอบบาลี ของ สนามหลวง พ.ศ. ๒๔๘๑” ซึ่งฉายภาพให้เราเห็นถึงความพยายามและความท้าทายในการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี เมื่อเกือบ ๑๐๐ ปีก่อน (พ.ศ. ๒๔๘๑ ตรงกับสมัยรัชกาลที่ ๘)