Daily Archive: January 23, 2026

ในระบอบนิติรัฐ ของประเทศไทย พระภิกษุมิได้ดำรงสถานะเพียงพุทธบุตรภายใต้ร่มเงาแห่งพระธรรมวินัยเท่านั้น หากแต่ในมิติทางกฎหมาย ทรงมีสถานะเป็นพลเมืองภายใต้บทบัญญัติแห่งกฎหมายอาญาแผ่นดิน และในกรณีที่ดำรงตำแหน่งทางการปกครองสงฆ์ ยังมีสถานะเป็น “เจ้าพนักงาน” ตามนัยแห่งพระราชบัญญัติคณะสงฆ์อีกด้วย

ในระบอบการปกครองคณะสงฆ์ไทย การรักษาความเรียบร้อยและศีลาจารวัตรของพระภิกษุสามเณร มิได้เป็นเพียงภารกิจเชิงจารีต แต่เป็นพันธกิจหลักทางกฎหมายของพระสังฆาธิการทุกระดับชั้น เมื่อปรากฏกรณีการล่วงละเมิดพระธรรมวินัยอันนำไปสู่กระบวนการ “นิคหกรรม” หรือการลงโทษตามกฎหมายคณะสงฆ์ หัวใจสำคัญที่ระบุไว้ใน คู่มือพระสังฆาธิการ คือการแสวงหาข้อเท็จจริงผ่านกระบวนการสืบพยานและพยานหลักฐานที่รัดกุม เพื่อให้คำวินิจฉัยนั้นเป็นไปโดยอุติธรรม บริสุทธิ์ และปราศจากอคติทั้ง ๔ ประการ