Monthly Archive: January 2026
ในโลกทัศน์ของคนทั่วไปและวัฒนธรรมป๊อป (Pop Culture) คำว่า “วิญญาณ” มักถูกจินตนาการว่าเป็นกลุ่มก้อนพลังงานลึกลับ หรือ “ตัวตน” (Self) ที่ทำหน้าที่เหมือนนักเดินทาง ผู้เก็บข้าวของย้ายจากบ้านหลังเก่า (ร่างกายที่ตาย) ไปสู่บ้านหลังใหม่ (ภพชาติใหม่) อย่างอิสระ
ภายใต้โครงสร้างอันสวยหรูของ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ การศึกษาใน “แผนกสามัญศึกษา” ถูกนิยามให้เป็นโมเดลการเรียนรู้ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวสูงสุด หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็น “Hybrid Model” ของวงการสงฆ์ เพราะต้องจัดการเรียนการสอนวิชาสามัญตามมาตรฐานกระทรวงศึกษาธิการ ควบคู่ไปกับวิชาธรรมและบาลีของสนามหลวง
ในศตวรรษที่ ๒๑ ที่คลื่นแห่งเทคโนโลยีถาโถมเข้าใส่ทุกสถาบันทางสังคม การศึกษาสงฆ์ไทยกำลังยืนอยู่บนรอยต่อของความเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญที่สุดครั้งหนึ่ง นั่นคือการ “เปลี่ยนกระบวนทัศน์” (Paradigm Shift) ของผู้ทำหน้าที่ถ่ายทอดธรรมะ จากภาพจำเดิมของครูผู้ยืนหน้าชั้นและ “บรรยายความรู้” (Lecturer) ป้อนข้อมูลฝ่ายเดียว วันนี้บริบทโลกบีบคั้นให้ต้องยกระดับสู่บทบาทใหม่ที่ท้าทายกว่า นั่นคือการเป็น “ผู้อำนวยการการเรียนรู้” (Learning Facilitator) ผู้ทำหน้าที่ออกแบบและบริหารจัดการให้ปัญญางอกงามขึ้นในใจผู้เรียน
ภายใต้ร่มเงาของ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นมิได้จำกัดอยู่เพียงการจัดระเบียบโครงสร้างหรือตำแหน่งงานเท่านั้น ทว่า “หัวใจ” ที่แท้จริงของการปฏิรูปครั้งนี้ คือภารกิจในการยกระดับ “คุณภาพสถานศึกษา” ให้ก้าวพ้นจากกรอบเดิม ๆ ไปสู่การเป็นสถาบันที่ได้รับการยอมรับในระดับ “มาตรฐานการศึกษาของชาติ”
ท่ามกลางกระแสธารแห่งเทคโนโลยีที่เชี่ยวกรากในศตวรรษที่ ๒๑ สถาบันทางสังคมทุกแห่งต่างถูกบีบคั้นให้ปรับตัวขนานใหญ่ ไม่เว้นแม้แต่พื้นที่ศักดิ์สิทธิ์อย่าง “วงการการศึกษาพระปริยัติธรรม” โจทย์สำคัญในวันนี้ไม่ใช่เพียงคำถามที่ว่า เราจะสอนอะไร แต่คือคำถามที่ท้าทายยิ่งกว่าว่า “เราจะสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่มีความหมายได้อย่างไร?”
การประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ และข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง มิใช่เพียงการเปลี่ยนแปลงทางธุรการของคณะสงฆ์ไทย แต่คือนัยสำคัญของการเปลี่ยนผ่านกระบวนทัศน์ (Paradigm Shift) จากระบบจารีตนิยมสู่ “ระบบนิติรัฐ” (Rule of Law) อย่างเต็มรูปแบบ ภารกิจที่ละเอียดอ่อนและซับซ้อนที่สุดในสมการนี้ คือการแปลงสถานะบุคลากรเดิมที่ปฏิบัติงานด้วยศรัทธา ให้กลายเป็น “เจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม” (จศป.) ซึ่งมีสถานะทางกฎหมายรองรับ
Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhassa (礼敬彼世尊、阿拉汉、正等正觉者) “Sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāya” “一切法,皆不应执着。” 各位追求真理的善知识: 在这个算法不断刺激我们欲望、成功仅用物质指标衡量的时代,我们常常在夜深人静时问自己:“究竟怎样才能获得极致的快乐?”或者“如何才能算作拥有最成功的人生?”
Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhassa (Homage to the Blessed One, the Worthy One, the Fully Enlightened One) “Sabbe dhammā nālaṃ abhinivesāya” “All things are not worth clinging to.” Blessings to you, wise seekers...
นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (๓ จบ) สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย ธรรมทั้งปวง อันใคร ๆ ไม่ควรยึดมั่นถือมั่น ดังนี้ เจริญพร ท่านสาธุชนผู้มีปัญญาและแสวงหาความสงบเย็นแห่งจิตใจทั้งหลาย ในยามที่โลกหมุนเวียนเปลี่ยนผ่านไปอย่างรวดเร็ว กระแสแห่งความอยากได้ อยากมี อยากเป็น ไหลเชี่ยวกรากพัดพาจิตใจของผู้คนให้วุ่นวายสับสน บ่อยครั้งที่เราท่านทั้งหลายต่างตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ทำไมยิ่งเราไขว่คว้าหาความสุข ใจกลับยิ่งร้อนรน? ทำไมยิ่งเราครอบครองสิ่งของได้มากเท่าไหร่ ความกลัวที่จะสูญเสียกลับยิ่งมากขึ้นเท่านั้น?”
In a world where our desires are constantly triggered by algorithms and success is measured by material KPIs, we often ask ourselves: “How can I be happiest?” or “How can I achieve the ultimate...