Monthly Archive: January 2026

0

ถอดรหัสโครงสร้างจิต พลิกชีวิตด้วยปัญญา: สาระธรรมจากมหาเวทัลลสูตร

นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ ฯ เจริญพร ท่านสาธุชนผู้ใฝ่ในธรรมทุกท่าน วันนี้ อาตมภาพจักได้หยิบยกเอาเพชรน้ำงามเม็ดหนึ่งในพระสุตตันตปิฎก มาเจียระไนให้ท่านทั้งหลายได้พินิจพิเคราะห์ นั่นคือ “มหาเวทัลลสูตร” พระสูตรนี้มิใช่เพียงการเทศนาสั่งสอนโดยทั่วไป หากแต่เป็นบันทึกบทสนทนาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดบทหนึ่งในประวัติศาสตร์พุทธศาสนา เป็นการโคจรมาพบกันของสองพญาอินทรีแห่งกองทัพธรรม คือ ท่านพระมหาโกฏฐิกะ ผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทาญาณ และ ท่านพระสารีบุตร อัครสาวกเบื้องขวา ผู้เป็นเลิศทางปัญญา

0

มหาเวทัลลสูตร: เมื่อปัญญาไม่ได้อวดรู้ แต่ชวนให้เห็นความจริงของใจ

บทนำ: บทสนทนาที่ไม่ต้องยกเสียง แต่ทำให้ใจสะดุด ในพระไตรปิฎก มีพระสูตรจำนวนไม่น้อยที่มิได้ดำเนินเรื่องด้วยการแสดงธรรมฝ่ายเดียว หากแต่ใช้ “การสนทนา” เป็นเครื่องมือเปิดพื้นที่ให้ปัญญาได้ทำงานอย่างเต็มที่ มหาเวทัลลสูตร คือหนึ่งในนั้น

0

การบริหารจัดการและการจัดกลุ่มสนามสอบธรรมสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๓๓: พัฒนาการเชิงโครงสร้างเพื่อรองรับการขยายตัวของผู้เข้าสอบในกรุงเทพมหานคร

ในปีพุทธศักราช ๒๕๓๓ สังคมไทยและกรุงเทพมหานครมีการขยายตัวทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็ว บริบทดังกล่าวส่งผลให้มีผู้สนใจเข้าสอบธรรมสนามหลวงเพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมากจนแตะระดับแสนรูป/คน สถานการณ์นี้ถือเป็นโจทย์สำคัญในการบริหารจัดการพื้นที่และบุคลากรเพื่อให้การสอบดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพและธำรงไว้ซึ่งมาตรฐาน ภายใต้การนำของพระสุธรรมาธิบดี (ในขณะนั้น) สนามหลวงแผนกธรรมจึงได้วางรากฐานการบริหารจัดการด้วยการจัดแบ่งพื้นที่สอบในกรุงเทพมหานครออกเป็น ๒๗ กลุ่มสนามสอบหลัก เพื่อสร้างเอกภาพในการกำกับดูแลให้ครอบคลุมทั่วเขตพระนครและปริมณฑล

0

พัฒนาการและนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์ของการสอบธรรมศึกษา พ.ศ. ๒๕๓๓: จุดเปลี่ยนสู่การศึกษาธรรมภาคประชาชน

ในช่วงทศวรรษ ๒๕๓๐ สังคมไทยได้ก้าวเข้าสู่กระแสการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็ว ในขณะเดียวกัน มิติทางด้านการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมก็ได้ปรากฏพลวัตสำคัญ โดยเฉพาะในปีพุทธศักราช ๒๕๓๓ ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาสงฆ์ไทย เมื่อสถิติผู้สมัครสอบ “ธรรมศึกษา” มีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จในการขยายโอกาสทางการศึกษาพระพุทธศาสนาจากขอบเขตของบรรพชิตสู่สาธารณชนในวงกว้าง

0

พันธนาการที่มองไม่เห็น: ถอดรหัส ‘นิวรณ์ ๕’ เมื่อศัตรูที่ร้ายกาจที่สุด… คือความคิดของคุณเอง

มนุษย์เรามักโหยหาอิสรภาพ เราต่อสู้เพื่อสิทธิเสรีภาพภายนอก แต่เคยฉุกคิดหรือไม่ว่า ในขณะที่ร่างกายเราเป็นไท จิตใจของเราอาจกำลังถูกจองจำอยู่ในคุกที่มองไม่เห็น พระพุทธเจ้า ทรงเป็นนักจิตวิทยาผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกพระองค์หนึ่ง ทรงมองเห็นกลไกการทำงานของจิตที่ซับซ้อน และทรงบัญญัติคำว่า “นิวรณ์ ๕” ขึ้นมา คำนี้ในทางวิชาการแปลว่า “เครื่องกั้นความดี” แต่ในเชิงลึก มันคือ “เครื่องพันธนาการ” ที่ร้อยรัดปุถุชนไว้ไม่ให้มองเห็นความจริง

0

ปักหมุดที่ใจ: ถอดรหัส ‘สรณคมน์’ ๒ ระดับ… จากศรัทธาชั่วคราวสู่ความจริงที่ไม่มีวันเปลี่ยน

ในโลกที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน มนุษย์เราต่างโหยหาที่พึ่งพิงทางใจ บางคนเลือกกราบไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ บางคนเลือกยึดถือตัวบุคคล หรือบางคนเลือกศรัทธาในลัทธิความเชื่อ สิ่งเหล่านี้ในทางพุทธศาสนาเรียกว่า “การถึงสรณะ” หรือ “สรณคมน์” ซึ่งเปรียบเสมือนการปักหมุดความเชื่อลงไปในจิตวิญญาณ