English Dhamma 1: เช็ก “ค่าของคน” ด้วยศัพท์อังกฤษจากอัมพัฏฐสูตร (Don’t judge a book by its cover)
ในยุคที่เราวัดค่าของคนด้วยยอด Follower หรือโปรไฟล์หรูๆ ในโซเชียลมีเดีย เรื่องราวของชายหนุ่มที่ชื่อ “อัมพัฏฐะ” เมื่อ 2,600 ปีก่อน กลับดูทันสมัยขึ้นมาทันที!
วันนี้เราจะมาเรียนภาษาอังกฤษจากบทธรรมเทศนาเรื่อง “Ambattha Sutta” (อัมพัฏฐสูตร) เรื่องราวของหนุ่มโปรไฟล์ดีที่ต้องมาเจอ “ของจริง” อย่างพระพุทธเจ้า จนเกิดเป็นบทเรียนภาษาอังกฤษที่สอนให้เรามองคนให้ลึกกว่าแค่เปลือกนอก
มาดูกันว่ามีสำนวนไหนที่น่าสนใจและเอาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้บ้างครับ
1. Birthright
อัมพัฏฐะภูมิใจมากที่เกิดมาในตระกูลพราหมณ์ ซึ่งถือว่าเป็นชนชั้นสูง:
“He took immense pride in his birthright.” (เขามีความภาคภูมิใจอย่างยิ่งใน สิทธิโดยกำเนิด ของเขา)
คำอธิบาย: Birthright (เบิร์ธ-ไรท์) แปลว่า “สิทธิที่ได้มาตั้งแต่เกิด / สิทธิโดยกำเนิด” มักใช้พูดถึงสิ่งที่ติดตัวมากับตระกูล เช่น ฐานะ ยศถาบรรดาศักดิ์ หรือสัญชาติ
- ตัวอย่างการใช้: Freedom of speech is every citizen’s birthright. (เสรีภาพในการพูดคือสิทธิโดยกำเนิดของพลเมืองทุกคน)
2. Lash out
เมื่ออัมพัฏฐะรู้สึกว่าตัวเองเหนือกว่าพระพุทธเจ้า เขาจึงพูดจาไม่ดีใส่:
“He lashed out with confidence in the shell he used to wrap himself.” (เขา ฉอด/ด่ากราด ด้วยความมั่นใจในเปลือกที่เขาใช้ห่อหุ้มตัวเอง)
คำอธิบาย: Lash out (แลช-เอาท์) เป็น Phrasal verb ที่เห็นภาพมาก แปลว่า “ด่าทอ / โจมตีด้วยวาจาอย่างรุนแรง / เหวี่ยงใส่” (เดิมที Lash แปลว่าเฆี่ยนตี) ใช้เวลาใครโมโหแล้วพาลใส่คนอื่น
- ตัวอย่างการใช้: She was stressed, so she lashed out at her coworkers. (เธอเครียดมาก ก็เลยเหวี่ยงใส่เพื่อนร่วมงาน)
3. Reality check
พระพุทธเจ้าไม่ได้โกรธตอบ แต่ทรงเล่าความจริงเรื่องต้นตระกูลของอัมพัฏฐะให้ฟัง:
“The Forgotten History (The Reality Check)” (ประวัติศาสตร์ที่ถูกลืม หรือ การดึงสติให้กลับมาสู่ความจริง)
คำอธิบาย: Reality check (เรียลลิตี้-เช็ค) เป็นสำนวนยอดฮิต แปลว่า “การเผชิญหน้ากับความจริง (หลังจากที่หลงเพ้อเจ้อไปนาน)” หรือการเรียกสติให้ตื่นจากฝันมาดูโลกความเป็นจริง
- ตัวอย่างการใช้: Failing the exam was a huge reality check for him. (การสอบตกถือเป็นสิ่งที่ดึงสติเขาให้กลับมามองความจริงอย่างจัง)
4. Slap in the face
พอรู้อดีตของต้นตระกูลตัวเอง อัมพัฏฐะถึงกับไปไม่เป็น:
“It was like being slapped in the face with the truth.” (มันเหมือนกับการโดน ตบหน้า ด้วยความจริง)
คำอธิบาย: Slap in the face (สแลป-อิน-เดอะ-เฟซ) แปลตรงตัวคือตบหน้า แต่ในเชิงสำนวนแปลว่า “การดูถูก / การกระทำที่ทำให้เสียหน้าอย่างแรง / หรือเหตุการณ์ที่ทำให้ช็อกและเจ็บปวดใจ”
- ตัวอย่างการใช้: His refusal to help was a real slap in the face. (การปฏิเสธความช่วยเหลือของเขา มันเหมือนการตบหน้ากันชัดๆ)
5. Don’t judge a book by its cover
นี่คือบทสรุปสำคัญของเรื่องนี้ พระพุทธเจ้าสอนให้มองที่ “วิชชาและจรณะ” (ความรู้และความประพฤติ) ไม่ใช่ชาติตระกูล:
“It teaches us: Don’t judge a book by its cover.” (มันสอนเราว่า อย่าตัดสินคนเพียงแค่ภายนอก)
คำอธิบาย: สำนวนคลาสสิกที่ทุกคนต้องรู้ Don’t judge a book by its cover (อย่าตัดสินหนังสือที่หน้าปก) แปลว่า “อย่าตัดสินใครจากรูปลักษณ์ภายนอก” คนแต่งตัวดีอาจจะนิสัยแย่ คนแต่งตัวปอนๆ อาจจะเป็นเศรษฐีใจบุญก็ได้
- ตัวอย่างการใช้: He looks fierce, but he’s actually very kind. Don’t judge a book by its cover. (เขาดูดุนะ แต่จริงๆ แล้วใจดีมาก อย่าตัดสินใครแค่ภายนอกสิ)
6. Social masks
บทเทศน์เตือนใจคนรุ่นใหม่ในยุค 5G:
“May you all be mindful, not lost in the illusions of social masks.” (ขอให้ทุกท่านมีสติ ไม่หลงไปกับภาพลวงตาของ หัวโขนทางสังคม)
คำอธิบาย: Social masks (โซเชียล-มาสก์) แปลว่า “หน้ากากทางสังคม / หัวโขน” คือตัวตนที่เราสร้างขึ้นเพื่อแสดงให้คนอื่นเห็น ซึ่งอาจจะไม่ใช่ตัวตนจริงๆ ของเรา
- ตัวอย่างการใช้: It’s tiring to wear social masks all the time. (มันเหนื่อยนะ ที่ต้องสวมหน้ากากเข้าสังคมตลอดเวลา)
บทสรุป: ค่าของคนอยู่ที่ “การกระทำ” (Action)
อัมพัฏฐสูตร สอนให้เรารู้ว่า Profile หรูหรา ไม่สู้ Behavior (พฤติกรรม) ที่น่ารัก ภาษาอังกฤษก็เช่นกันครับ ไม่ต้องใช้ศัพท์หรูหรา (Fancy words) ขอแค่ใช้ให้ถูกต้องและสื่อสารด้วยความจริงใจ นั่นคือสิ่งที่ดีที่สุด
“True worth comes from within.” (คุณค่าที่แท้จริงมาจากภายใน)
Reading Practice: อ่านบทความเต็มเพื่อฝึกภาษา
เมื่อเรียนรู้คำศัพท์สำคัญกันไปแล้ว ลองมาฝึกทักษะการอ่าน (Reading Skill) กับบทความฉบับเต็มกันครับ ลองดูบริบทของคำว่า Birthright หรือ Reality check ในเนื้อเรื่องดูนะครับ
Dhamma Talk 1: “A Person’s True Worth… What Measures It?”
Dhamma Talk: “A Person’s True Worth… What Measures It?” (Ambattha Sutta: Cracking the Shell of Ego)
Namo Tassa Bhagavato Arahato Samma Sambuddhassa (3 times)
“Khattiyo settho janetasmim ye gotta-patisarino, Vijja-carana-sampanno so settho deva-manuse’ti”
Blessings to all faithful seekers gathered here today…
Today, I would like to bring up an ancient story, over 2,600 years old, yet its content remains as “modern” as if it happened just yesterday. This story addresses a question many of us in the present day quietly ask ourselves: “What actually measures a person’s worth?”
Is it measured by a famous surname? Is it measured by a degree from a prestigious institution? Or is it measured by the number of followers on social media?
In the time of the Buddha, there was a young man with a perfect profile. His name was “Ambattha.” His story in the Ambattha Sutta serves as a large mirror, reflecting the truth of what it truly means to be a “noble person.”
1. The Trap of Perfection (Ego of the Elite)
Imagine, if you will, a young man: handsome, highly educated, graduating from the most renowned academy of that era—the school of the Brahmin Pokkharasati. He mastered the Vedas, equivalent to holding a PhD in religion and philosophy at a very young age. He took immense pride in his “birthright,” having been born into a Brahmin family—a lineage society revered as “pure, high, and holy.”
One day, his teacher sent him on a mission: to prove if “The Samana Gotama” (our Lord Buddha), whom people rumored to be the Awakened One, was truly as great as they said.
Ambattha accepted the order and traveled in a luxurious chariot. Upon arriving at the Buddha’s residence, instead of showing respectful humility as a wise person would, he walked around swinging his arms, speaking boastfully, and standing over the Buddha while the Blessed One was seated.
Why did he act this way? Because in his eyes, the Buddha was merely a “shaven-headed ascetic” from the warrior caste (Kshatriya), which, in the view of extremist Brahmins of that time, was considered inferior to themselves.
Do you see what is happening in this picture? This is a reflection of “Mana” (Conceit). When we cling to the idea that “I am better,” “I am superior,” “I am richer,” or “I am smarter,” we start to overlook others. We build a wall of contempt that blocks our own wisdom.
Ambattha spoke very stinging words. He told the Buddha, “These Sakyans (the Buddha’s clan) are fierce, rough, mere menials, and do not know how to respect Brahmins.” He lashed out with confidence in the “shell” he used to wrap himself.
2. The Forgotten History (The Reality Check)
Our Lord Buddha was an excellent trainer of people. He did not respond with anger, nor did he curse back with rude words. Instead, he used “Truth” as a weapon to demolish that wall of delusion.
The Buddha asked back about Ambattha’s own “ancestry.” He recounted a history that Ambattha might have pretended to forget or perhaps never knew… that actually, the “Kanhayana” clan, of which Ambattha was so proud, originated from a slave girl of the Sakya royal family itself.
In the past, his ancestor was named “Kanha” (which means Black). When he was born, people were shocked and called him a demon… The Buddha concluded briefly, “Ambattha, if we really trace the lineage, you are actually the descendant of a servant of our clan.”
In that moment… silence covered everything. Ambattha, the great one, went numb. It was like being slapped in the face with the truth at a busy intersection. The pride in birth that he had held onto all his life collapsed right before him.
There is a very important moral here. The Buddha did not speak to “bully” or insult anyone’s birth, for He never held onto the caste system. But He spoke to “break the conceit” (Mana), to tell Ambattha, “Stop deceiving yourself. What you are so proud of is just a worldly convention, not the real thing.”
We humans often get lost in our own shadows, thinking that what we have, the parents we are born to, or the institutions we graduate from make us more special than others. But in reality, when the shell is peeled away, we are all humans who face birth, old age, sickness, and death just the same.
3. Vijja and Carana: The True Value
Once the Buddha had cracked Ambattha’s hard outer shell, his mind began to soften. The Blessed One then placed the “essence” of truth into it.
He taught that in the worldly sense, if we compete on lineage, Kshatriyas might seem greater than Brahmins… BUT! In the Dhamma, in the reality of life, “those things are nonsense.”
He uttered a significant verse that is the heart of this story: “Khattiyo settho janetasmim…” Which translates to: “Among those who trust in lineage, the Kshatriya is the best… But among gods and humans, he who possesses ‘Vijja’ (Knowledge) and ‘Carana’ (Conduct) is truly the best.”
This is the answer to the question: “What measures a person’s worth?” The Buddha did not measure it by DNA or surname, but by these two things:
- 1. Carana (Good Conduct): This is the loveliness of body and speech. Having morality (Sila), manners, humility, and control over the senses—eyes, ears, nose, tongue, body, and mind—not letting them be slaves to defilements. Living moderately, not extravagantly. Simply put, it is “nobility that comes from action, not birth.” No matter how famous your surname is, if you act roughly, rudely, and without morality, you are low in the eyes of the wise.
- 2. Vijja (True Knowledge): This is not just worldly knowledge for making a living, but “Wisdom” that knows the truth. Knowing what is wholesome and what is unwholesome. Knowing that all things are impermanent and should not be clung to, until the mind is liberated from suffering.
Closing Conclusion: The Mirror of Ambattha
Dear faithful ones…
What does the story of Ambattha teach us, the modern generation in the 5G era?
It teaches us: “Don’t judge a book by its cover, and don’t judge people (including yourself) by their profile.”
In today’s society, we might see someone driving a luxury car but having terrible habits. Or we might see someone dressed poorly but possessing a heart as noble as a Bodhisattva. The Buddha invites us to look past the “brand” stamped on a person and look deeply into the “quality of their mind.”
If you feel you are getting lost in thinking, “I am smart,” “I am rich,” “I am superior to others”… remember Ambattha, who eventually had to surrender to the truth.
If you feel discouraged, thinking, “I was born low,” “My life’s capital is poor”… remember that the Buddha never judged people by their capital, but by the “profit” they create in the present. That is Vijja and Carana.
We cannot choose where we are born, rich or poor. But we can choose… whether to be a “Noble Person” or not, by building “Carana” (good conduct) and cultivating “Vijja” (wisdom) in our hearts.
May you all be mindful, not lost in the illusions of social masks, but strive to refine your minds to be endowed with Wisdom and Conduct, for your well-being, prosperity, and ultimate liberation from suffering.
Blessings to you all.
