โครงสร้างการวัดผลและเกณฑ์การประเมินการสอบธรรมศึกษา: มาตรฐานสถาปัตยกรรมแห่งปัญญา
โครงสร้างการวัดผลและมาตรฐานการประเมินผลการสอบธรรมศึกษา
การสอบธรรมศึกษาในทุกระดับชั้นและทุกช่วงชั้น มีการกำหนดรูปแบบการทดสอบที่มุ่งเน้นความถูกต้องแม่นยำและการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ โดยแบ่งลักษณะการประเมินผลตามธรรมชาติของวิชา ดังนี้
๑. วิชาภาคความรู้เชิงทฤษฎี (วิชาธรรม วิชาพุทธ และวิชาวินัย)
สำหรับการวัดผลในกลุ่มวิชาหลัก ๓ รายวิชานี้ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงกำหนดให้ใช้รูปแบบข้อสอบที่เน้นความชัดเจนและโปร่งใสในการประเมินผล
- รูปแบบการทดสอบ: ใช้ข้อสอบแบบ ปรนัย (Multiple Choice) หรือการเลือกตอบ
- วิธีการตอบ: ผู้เข้าสอบต้องดำเนินการระบายหรือ ฝนคำตอบ ลงในกระดาษใบตอบที่ออกแบบมาเพื่อ ตรวจด้วยระบบคอมพิวเตอร์ (OMR) * การจัดการเอกสาร: เพื่อความสะดวกและลดขั้นตอนเชิงธุรการ ใบตอบปรนัยของทั้ง ๓ รายวิชานี้ จะถูกจัดพิมพ์รวมอยู่ในกระดาษใบเดียวกัน
๒. วิชาภาคทักษะและการเรียบเรียง (วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม)
วิชานี้ถือเป็นภาคปฏิบัติสำคัญที่วัดความเข้าใจเชิงลึกและการนำเสนอ
- รูปแบบการทดสอบ: ใช้รูปแบบ อัตนัย (Subjective) หรือการเขียนอธิบายความ
- วัตถุประสงค์: เพื่อทดสอบทักษะการเรียบเรียงความคิด การวิเคราะห์หลักธรรม และการอธิบายขยายความจากหัวข้อธรรมที่กำหนดได้อย่างถูกต้องตามแบบแผน
๓. เกณฑ์การให้คะแนนและเงื่อนไขการสอบผ่าน
มาตรฐานการตัดสินผลสอบธรรมศึกษา กำหนดคะแนนเต็มรวมทุกวิชาไว้ที่ ๔๐๐ คะแนน (วิชาละ ๑๐๐ คะแนน) โดยมีเงื่อนไขสำคัญในการผ่านเกณฑ์ดังนี้
- เกณฑ์คะแนนรวม: ผู้เข้าสอบต้องได้รับคะแนนรวมทุกวิชา ไม่ต่ำกว่า ๒๐๐ คะแนน
- เกณฑ์คะแนนรายวิชา: ในแต่ละรายวิชา ต้องได้รับคะแนนไม่ต่ำกว่า ๒๕ คะแนน
- เงื่อนไขการตัดสิน: หากมีวิชาใดวิชาหนึ่งได้รับคะแนนต่ำกว่า ๒๕ คะแนน จะถือว่าผู้เข้าสอบ “ไม่ผ่านเกณฑ์” (สอบตก) ทันที แม้คะแนนรวมทั้งหมดจะสูงกว่า ๒๐๐ คะแนนก็ตาม
บทวิเคราะห์: สถาปัตยกรรมแห่งปัญญา
การสอบธรรมศึกษาเปรียบเสมือนการก่อสร้าง “บ้านแห่งปัญญา” ที่ต้องการความสมบูรณ์ในทุกมิติ
- โครงสร้างรากฐาน: วิชาปรนัย (ธรรม-พุทธ-วินัย) เปรียบได้กับการตอกเสาเข็มและวางแนวอิฐที่ต้องการความแม่นยำและถูกต้องตามตำแหน่งที่ระบุไว้ เพื่อให้ตัวบ้านมีความมั่นคง (การระบายคำตอบที่ถูกต้อง)
- ความงดงามทางสุนทรียะ: วิชาเรียงความแก้กระทู้ธรรม เปรียบเสมือนการตกแต่งบ้านให้มีความประณีต สละสลวย และสะท้อนตัวตนของผู้สร้าง (ทักษะการเขียนตอบ)
สถาปัตยกรรมแห่งปัญญานี้จะถือว่าสมบูรณ์และผ่านเกณฑ์มาตรฐานได้ ก็ต่อเมื่อทั้งส่วนของโครงสร้างหลักและการตกแต่งมีความพร้อมและได้มาตรฐานตามที่กำหนดไว้ในทุกส่วนงานนั่นเอง
