โครงสร้างและองค์ประกอบของ กบป.: กลไกพิทักษ์ระบบคุณธรรมและการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม
เจาะลึกโครงสร้าง กบป.: กลไกขับเคลื่อนทรัพยากรบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม
ภายใต้ข้อบังคับคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม ว่าด้วยการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๓ ได้มีการจัดตั้ง คณะกรรมการบริหารงานบุคคลการศึกษาพระปริยัติธรรม (กบป.) ขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็น “องค์กรกำกับดูแล” (Regulator) ด้านการบริหารงานบุคคลให้มีประสิทธิภาพและมีความเป็นเอกภาพทั่วประเทศ โดยมีโครงสร้างองค์ประกอบที่ผสมผสานระหว่างผู้บริหารระดับสูงของคณะสงฆ์และผู้ทรงคุณวุฒิจากหลากสาขาวิชาชีพ ดังนี้
๑. ประธานกรรมการ
ประธานกรรมการจะต้องเป็น พระภิกษุ ซึ่งได้รับการคัดเลือกและแต่งตั้งโดยคณะกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม (กศป.) เพื่อทำหน้าที่เป็นประธานในที่ประชุมและวางนโยบายการบริหารงานบุคคลในภาพรวม
๒. กรรมการโดยตำแหน่ง (จำนวน ๔ รูป)
ประกอบด้วยผู้รับผิดชอบสูงสุดจากส่วนงานการศึกษาพระปริยัติธรรม (สศป.) ซึ่งเป็นเสาหลักของการศึกษาคณะสงฆ์ ได้แก่
- แม่กองบาลีสนามหลวง
- แม่กองธรรมสนามหลวง
- ประธานกรรมการการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา
- ประธานศูนย์พระปริยัตินิเทศก์แห่งคณะสงฆ์
๓. กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ
เพื่อให้การบริหารงานบุคคลมีความทันสมัยและสอดคล้องกับหลักนิติธรรม กศป. จะแต่งตั้งผู้ทรงคุณวุฒิเพิ่มเติม จำนวน ๕ ถึง ๗ รูปหรือคน โดยพิจารณาจากผู้มีความเชี่ยวชาญใน ๓ ด้านหลัก
- ด้านการบริหารทรัพยากรบุคคล
- ด้านการบริหารและการจัดการ
- ด้านกฎหมาย
- หมายเหตุ: กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ ๔ ปี และอาจได้รับแต่งตั้งใหม่อีกได้
๔. ฝ่ายเลขานุการและรองประธาน
- รองประธานกรรมการ: คณะกรรมการ กบป. จะทำการเลือกกรรมการรูปหนึ่งหรือคนหนึ่งให้ดำรงตำแหน่งรองประธาน เพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนประธานตามที่ได้รับมอบหมาย
- เลขานุการ: ผู้อำนวยการกองพุทธศาสนศึกษา สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ทำหน้าที่เป็นกรรมการและเลขานุการ โดยตำแหน่ง
บทบาทหน้าที่และสถานะ
คณะกรรมการ กบป. มีอำนาจหน้าที่สำคัญในการกำหนด “มาตรฐานกลางการบริหารงานบุคคล” สำหรับเจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม (จศป.) ทั่วประเทศ ครอบคลุมตั้งแต่การกำหนดตำแหน่ง อัตราเงินเดือน เงินวิทยฐานะ ไปจนถึงระเบียบวินัยและการพิทักษ์สิทธิ
เสมือน “คณะกรรมการ ก.พ. ขององค์กรสงฆ์” หากจะเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจน หาก กศป. คือผู้วางนโยบายการเรียนการสอน กบป. ก็เปรียบเสมือนผู้ดูแล “กฎกติกาและสวัสดิภาพของบุคลากร” ที่ทำหน้าที่วางรากฐานให้ครูและเจ้าหน้าที่ทางการศึกษาพระปริยัติธรรมมีสถานะที่มั่นคง มีความก้าวหน้าในสายงานวิชาชีพ และอยู่ภายใต้ระบบวินัยที่มีมาตรฐานยุติธรรมอันเดียวกัน เพื่อความยั่งยืนของการจัดการศึกษาพระพุทธศาสนาในสังคมไทย
