แนวทางและขั้นตอนการยื่นแก้ไขแผนผังวิสุงคามสีมา: คู่มือการติดต่อหน่วยงานและระเบียบปฏิบัติ
ในการขอรับพระราชทานวิสุงคามสีมา แผนผังอาคารเสนาสนะถือเป็นหลักฐานสำคัญที่สุดประการหนึ่ง หากพบว่าแผนผังเดิมไม่สอดคล้องกับสภาพความเป็นจริง หรือมีการเปลี่ยนแปลงการจัดวางอาคารภายในเขตวัด วัดจำเป็นต้องดำเนินการยื่นแก้ไขหรือจัดทำแผนผังใหม่เพื่อให้เป็นไปตามกฎกระทรวงและระเบียบของสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
บทความนี้สรุปหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและลำดับขั้นตอนการดำเนินงาน เพื่อให้เจ้าอาวาสและผู้รับผิดชอบสามารถดำเนินการได้อย่างถูกต้องและรวดเร็วครับ
๑. หน่วยงานหลักและบุคลากรที่ต้องประสานงาน
การดำเนินการแก้ไขแผนผังต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบและเห็นชอบจากทั้ง ฝ่ายพุทธจักร (คณะสงฆ์) และ ฝ่ายอาณาจักร (ทางราชการ) ดังนี้:
- สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด (พศจ.): เป็นหน่วยงานกลางในการรับเรื่อง ตรวจสอบเอกสาร และให้คำแนะนำทางเทคนิค
- คณะสงฆ์ปกครองตามลำดับชั้น: ประกอบด้วย เจ้าคณะตำบล, เจ้าคณะอำเภอ และเจ้าคณะจังหวัด
- ฝ่ายบริหารท้องที่: นายอำเภอ (ในฐานะผู้รับรองสภาพพื้นที่) และผู้ว่าราชการจังหวัด (ผู้อนุมัติเห็นชอบระดับจังหวัด)
๒. ลำดับขั้นตอนการดำเนินงาน
เมื่อมีการปรับปรุงแผนผังให้ถูกต้องตามสภาพปัจจุบันแล้ว ให้ดำเนินการตามกระบวนการดังต่อไปนี้:
- การจัดทำแผนผัง (Site Plan): วัดต้องจัดทำแผนผังแสดงตำแหน่งอาคารเสนาสนะ โดยใช้กระดาษพิมพ์เขียวหรือกระดาษขนาด A3 ระบุมาตราส่วนที่ชัดเจน และกำหนดเขตพื้นที่ที่ขอรับพระราชทานวิสุงคามสีมาให้โดดเด่น
- การยื่นคำร้อง (แบบ ศถ. ๗): เจ้าอาวาสยื่นรายงานขอรับพระราชทานวิสุงคามสีมา (แบบ ศถ. ๗) พร้อมแนบแผนผังฉบับแก้ไขต่อสำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด
- กระบวนการตรวจสอบเอกสาร: เจ้าหน้าที่ พศจ. จะตรวจสอบความถูกต้องของแผนผังและมาตราส่วน หากพบข้อผิดพลาด จะแจ้งให้วัดดำเนินการแก้ไขให้เป็นไปตามกฎกระทรวงก่อนดำเนินการขั้นต่อไป
- การขอความเห็นชอบตามลำดับชั้น: เมื่อเอกสารผ่านการตรวจสอบ เรื่องจะถูกเสนอเพื่อลงนามเห็นชอบตามลำดับ:
- ระดับท้องที่: เจ้าคณะตำบล, เจ้าคณะอำเภอ และนายอำเภอ
- ระดับจังหวัด: เจ้าคณะจังหวัด และผู้ว่าราชการจังหวัด
- ระดับนโยบาย: เรื่องจะถูกส่งไปยังเจ้าคณะภาค, เจ้าคณะใหญ่ และสิ้นสุดที่ผู้อำนวยการสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ เพื่อดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้องกับพระบรมราชโองการต่อไป
๓. มาตรฐานและข้อกำหนดทางเทคนิคของแผนผัง
เพื่อให้แผนผังมีผลบังคับใช้ตามกฎหมาย วัดต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดดังนี้:
- เกณฑ์มาตราส่วน: ต้องสัมพันธ์กับเนื้อที่จริง เช่น หากเนื้อที่ดินไม่เกิน ๑๐ ไร่ ให้ใช้มาตราส่วน ๑ : ๕๐๐
- ความละเอียดของข้อมูล: ต้องระบุตำแหน่งและขนาดของอาคารเสนาสนะทุกประเภทตามความเป็นจริง
- การรับรองสำเนา: เจ้าอาวาสวัดผู้ขอรับพระราชทานต้องลงนามรับรองความถูกต้องในแผนผังและเอกสารประกอบทุกฉบับ
บทสรุป
การแก้ไขแผนผังวิสุงคามสีมาไม่ใช่เพียงกระบวนการทางเอกสาร แต่เป็นการปรับสถานะทางกายภาพของวัดให้ถูกต้องตามกฎหมายและพระธรรมวินัย หากวัดตั้งอยู่ในพื้นที่ใด สามารถเริ่มต้นติดต่อได้ที่ สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัด ในพื้นที่นั้นๆ เพื่อขอรับแบบ ศถ. ๗ และปรึกษาแนวทางการจัดทำแผนผังที่ถูกต้องครับ

