Category: มหาเถรสมาคม

ในระบอบการปกครองคณะสงฆ์ไทย “มหาเถรสมาคม” (มส.) ถือเป็นองค์กรบริหารสูงสุดที่มีบทบาทสำคัญในการกำหนดทิศทางและเสถียรภาพของพุทธศาสนาในระดับชาติ หากเปรียบกับโครงสร้างองค์กรในโลกฆราวาส มหาเถรสมาคมย่อมเปรียบได้กับ “คณะกรรมการบริหารสูงสุด” (Board of Directors) ที่กุมบังเหียนนโยบายและการบังคับใช้พระธรรมวินัย ทว่ากระบวนการก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งอันทรงเกียรตินี้ มิได้อาศัยเพียงระยะเวลาในการครองสมณเพศเท่านั้น แต่ยังมีกลไกการคัดกรองเชิงคุณภาพที่เข้มงวดภายใต้กฎหมายและจารีตปฏิบัติ

ในระบอบการปกครองคณะสงฆ์ไทย “มหาเถรสมาคม” (มส.) มิได้เป็นเพียงที่ประชุมของพระเถรานุเถระชั้นผู้ใหญ่เท่านั้น แต่หากพิจารณาผ่านเลนส์ทางนิติศาสตร์และการบริหารจัดการองค์กร มหาเถรสมาคมคือ “องค์กรบริหารและนิติบัญญัติสูงสุด” ซึ่งทำหน้าที่กำหนดทิศทางเชิงยุทธศาสตร์และวางรากฐานทางกฎระเบียบเพื่อคุ้มครองศรัทธาในบวรพุทธศาสนา แม้ภาพลักษณ์ภายนอกจะดูสืบเนื่องมาจากจารีตประเพณี ทว่าการขับเคลื่อนองค์กรสงฆ์ในปัจจุบันอยู่ภายใต้กลไกทางกฎหมายที่ชัดเจนและรัดกุม เพื่อให้พุทธจักรไทยดำรงอยู่ได้อย่างสง่างามท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก

เมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2569 ณ ตำหนักเพ็ชร วัดบวรนิเวศวิหาร ได้มีการประชุมมหาเถรสมาคม (มส.) ครั้งที่ 1/2569 ภายหลังการประชุม นายชัชพล ไชยพร นักวิชาการศาสนาเชี่ยวชาญ รักษาราชการแทนผู้อำนวยการสำนักเลขาธิการมหาเถรสมาคม เปิดเผยว่า ที่ประชุมมหาเถรสมาคมมีมติเห็นชอบน้อมรับพระสังฆราโชบายในเจ้าพระคุณ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เพื่อกิจการคณะสงฆ์และพระพุทธศาสนา ประจำปีพุทธศักราช 2569 จำนวน 12 ประการ มาเป็นนโยบายหลักในการขับเคลื่อนงานคณะสงฆ์ โดยมีสาระสำคัญที่น่าสนใจเกี่ยวกับการควบคุมกิจกรรมที่บิดเบือนจากหลักพระพุทธศาสนา และการปฏิรูปการบริหารงานบุคคลของคณะสงฆ์ ดังนี้

“ครูสอนพระปริยัติธรรม” ถือเป็นบุคลากรหลักที่มีบทบาทสำคัญยิ่งในการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนาและการศึกษาสงเคราะห์ เพื่อให้การจัดการศึกษาของคณะสงฆ์ดำเนินไปอย่างมีคุณภาพและบรรลุวัตถุประสงค์

สรุปประเด็นสำคัญตามประกาศมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรมและแผนกบาลี พ.ศ. ๒๕๕๕ แยกตามกลุ่มผู้เกี่ยวข้อง มีประเด็นสำคัญดังนี้