รูปแบบการศึกษาและหลักเกณฑ์การสมัครสอบธรรมศึกษา หลักสูตรธรรมศึกษา ถือเป็นกระบวนการจัดการศึกษาพระพุทธศาสนาภาคภาษาไทยที่เปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนทุกระดับชั้นได้เข้าถึงหลักธรรมคำสอนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตที่หลากหลายในปัจจุบัน สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงได้กำหนดรูปแบบการเรียนรู้และแนวทางการสมัครสอบไว้ดังนี้

หลักเกณฑ์การประเมินผลและเกณฑ์การตัดสินการสอบธรรมศึกษา การสอบธรรมศึกษาถือเป็นกระบวนการวัดผลความรู้ทางพระพุทธศาสนาในระดับชาติที่มีมาตรฐานชัดเจน เพื่อให้การประเมินผลเป็นไปอย่างยุติธรรมและสะท้อนถึงความรู้ความสามารถของผู้เข้าสอบในทุกมิติ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดเกณฑ์การตัดสินผลการสอบผ่านไว้ดังนี้:

โครงสร้างการวัดผลและมาตรฐานการประเมินผลการสอบธรรมศึกษา การสอบธรรมศึกษาในทุกระดับชั้นและทุกช่วงชั้น มีการกำหนดรูปแบบการทดสอบที่มุ่งเน้นความถูกต้องแม่นยำและการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ โดยแบ่งลักษณะการประเมินผลตามธรรมชาติของวิชา ดังนี้

มาตรฐานการตรวจสอบภายในและกลไกการรายงานผลสำหรับสถานศึกษาพระปริยัติธรรม การตรวจสอบภายในถือเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างธรรมาภิบาลและความโปร่งใสให้แก่สถานศึกษาพระปริยัติธรรม (ซึ่งครอบคลุมทั้งสำนักเรียน สำนักศาสนศึกษา และโรงเรียนพระปริยัติธรรม) เพื่อให้การบริหารจัดการทรัพยากรของคณะสงฆ์เป็นไปอย่างถูกต้องตามระเบียบและบรรลุวัตถุประสงค์ตามยุทธศาสตร์ชาติ โดยมีหลักเกณฑ์การปฏิบัติที่สำคัญดังนี้

หลักเกณฑ์และกระบวนการกำหนดสวัสดิการเจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม (จศป.) ในการบริหารจัดการบุคลากรของการศึกษาพระปริยัติธรรม การกำหนดสวัสดิการและค่าตอบแทนถือเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างขวัญและกำลังใจ รวมถึงความมั่นคงในการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่การศึกษาพระปริยัติธรรม (จศป.) ทั้งนี้ กระบวนการกำหนดหลักเกณฑ์ดังกล่าวมีโครงสร้างการตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจเพื่อให้สอดคล้องกับระเบียบราชการและงบประมาณแผ่นดิน โดยมีรายละเอียดขั้นตอนดังนี้

ระเบียบปฏิบัติว่าด้วยการรวบรวม บรรจุ และนำส่งใบตอบธรรมสนามหลวง กระบวนการจัดการใบตอบหลังเสร็จสิ้นการสอบถือเป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญยิ่งในเชิงบริหารจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม เนื่องด้วยต้องอาศัยความละเอียดรอบคอบเพื่อป้องกันความสูญหายและรักษาความถูกต้องแม่นยำในการประมวลผลสอบทั่วประเทศ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติไว้ดังนี้

มาตรฐานความโปร่งใส: ขั้นตอนการดำเนินงานกรณีตรวจพบการทุจริตในการสอบธรรมสนามหลวง เพื่อให้การสอบธรรมสนามหลวงเป็นไปด้วยความเรียบร้อย บริสุทธิ์ และยุติธรรม ตามมาตรฐานที่สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงกำหนด เมื่อกรรมการกำกับห้องสอบตรวจพบพฤติกรรมหรือการกระทำที่ส่อเจตนาทุจริตในการสอบ จำเป็นต้องดำเนินการตามขั้นตอนระเบียบปฏิบัติอย่างเคร่งครัดดังต่อไปนี้

มาตรฐานการเขียนตอบ: ระเบียบปฏิบัติและอุปกรณ์ในการสอบธรรมสนามหลวง ในการสอบธรรมสนามหลวง ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค การรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความชัดเจนของคำตอบถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เพื่อให้กระบวนการตรวจผลสอบเป็นไปอย่างยุติธรรมและแม่นยำที่สุด สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับอุปกรณ์และวิธีการเขียนตอบไว้ดังนี้

มาตรฐานความถูกต้อง: หลักเกณฑ์การลงลายมือชื่อในบัญชีรับใบตอบการสอบธรรมสนามหลวง การสอบธรรมสนามหลวงถือเป็นมาตรฐานการวัดผลการศึกษาพระปริยัติธรรมที่สำคัญของคณะสงฆ์ไทย ดังนั้น ระบบเอกสารและการบันทึกข้อมูลจึงต้องเป็นไปตามระเบียบที่เคร่งครัด เพื่อป้องกันความผิดพลาดในการประมวลผลสอบ โดยมีหลักเกณฑ์สำคัญในการลงลายมือชื่อที่ผู้เข้าสอบและกรรมการต้องถือปฏิบัติดังนี้