การประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ถือเป็นหมุดหมายสำคัญที่ก่อให้เกิดการปฏิรูปโครงสร้างบุคลากรทางการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยอย่างมีนัยสำคัญ กฎหมายฉบับนี้ไม่เพียงแต่ยกระดับวิทยฐานะของผู้เรียน แต่ยังได้วางรากฐาน “ความเป็นวิชาชีพ” ให้แก่ผู้ขับเคลื่อนการเรียนการสอน หรือ “ผู้ปฏิบัติงานสอน” โดยกำหนดสิทธิ หน้าที่ และธรรมาภิบาลไว้อย่างเป็นระบบ เพื่อให้การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมสอดคล้องกับมาตรฐานการศึกษาของชาติและคงความบริสุทธิ์ตามพระธรรมวินัย บทความนี้จะพาทุกท่านไปทำความเข้าใจถึงสถานะทางกฎหมาย สิทธิที่พึงมี และหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติของคุรุสงฆ์ในยุคปัจจุบัน

ในท่ามกลางความรุ่งโรจน์ของพุทธจักรไทยภายใต้การปฏิรูปโครงสร้างทางการศึกษาครั้งใหญ่ด้วย พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ที่มุ่งยกระดับมาตรฐานวิชาการสงฆ์สู่ระดับสากล ทว่าในอีกด้านหนึ่งของสังฆมณฑล ยังมีวัดอีกจำนวนมากที่ถูกจัดว่าเป็น “วัดยากจน” หรือวัดในถิ่นทุรกันดารที่กำลังเผชิญกับพายุแห่งความเปลี่ยนแปลง ปัญหาและอุปสรรคในการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมในกลุ่มวัดเหล่านี้ไม่ใช่เพียงเรื่องของงบประมาณ แต่เป็นเรื่องของความเหลื่อมล้ำเชิงโครงสร้างที่อาจส่งผลต่อการสร้าง “ศาสนทายาท” ในอนาคต

ท่ามกลางการปฏิรูปโครงสร้างการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยครั้งสำคัญ สาระสำคัญประการหนึ่งที่มักถูกมองข้ามแต่กลับมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเกียรติภูมิของศาสนทายาท คือการรับรองและคุ้มครอง “ตัวตนทางวิชาการ” ของพระภิกษุสามเณรผู้สำเร็จการศึกษา การประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ไม่เพียงแต่เป็นการยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอน แต่ยังทำหน้าที่เป็นเกราะกำบังทางกฎหมายที่คุ้มครองวิทยฐานะและเครื่องหมายแห่งความสำเร็จทางธรรมวินัยไว้อย่างเข้มงวด เพื่อธำรงไว้ซึ่งศรัทธาและความถูกต้องในสังฆมณฑล

ท่ามกลางกระแสความเปลี่ยนแปลงของสังคมโลกที่มุ่งเน้นการตรวจสอบและการวัดผลเชิงคุณภาพ ระบบการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยได้ก้าวเข้าสู่มิติใหม่ที่สำคัญยิ่งด้วยการตรา พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 กฎหมายฉบับนี้มิได้เป็นเพียงกรอบระเบียบปฏิบัติเท่านั้น แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับ “มาตรฐานและการประกันคุณภาพ” ของการศึกษาสงฆ์ให้มีความเป็นสากลและเป็นที่ยอมรับในระดับชาติ บทความนี้จะวิเคราะห์ถึงโครงสร้างและนัยสำคัญของการสร้างระบบประกันคุณภาพในสถานศึกษาพระปริยัติธรรม เพื่อให้เห็นทิศทางของการสร้างศาสนทายาทในศตวรรษที่ 21

ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกในศตวรรษที่ 21 ระบบการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยได้ก้าวเข้าสู่ “ยุคเปลี่ยนผ่าน” ครั้งสำคัญที่สุดนับตั้งแต่มีการวางรากฐานการศึกษาในวัด การประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ไม่เพียงแต่เป็นการจัดระเบียบกฎหมายให้ทันสมัย แต่ยังเป็นการ “ยกระดับ” สถานะของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา ให้มีความมั่นคง มีมาตรฐาน และมีศักดิ์ศรีทางวิชาการทัดเทียมกับระบบการศึกษาของชาติ บทความนี้จะวิเคราะห์เจาะลึกถึงโครงสร้างการบริหารจัดการภายใต้คัมภีร์กฎหมายฉบับใหม่นี้ เพื่อให้เห็นทิศทางและโอกาสของศาสนทายาทในโลกยุคปัจจุบัน