Tagged: การสอบธรรมสนามหลวง

ท่ามกลางเสียงปากกาที่ขีดเขียนลงบนกระดาษฟุลสแก๊ป ความเงียบงันที่ปกคลุมศาลาการเปรียญและห้องสอบทั่วราชอาณาจักรคือบรรยากาศที่คุ้นตาของการสอบธรรมสนามหลวง แต่ภายใต้ความสงบนิ่งนั้น คือการต่อสู้กันระหว่าง “ความอยากได้จนเกินพอดี” กับ “มาตรฐานแห่งความบริสุทธิ์” ที่แม่กองธรรมสนามหลวงทุกยุคสมัยต่างยกเป็นภารกิจหลัก เพราะการสอบธรรมไม่ใช่เพียงการวัดความจำ แต่คือการรักษา “เกียรติคุณ” ของพุทธบริษัทไม่ให้กลายเป็น “เสี้ยนหนามแก่พระศาสนา”

การศึกษาหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาทแบบไทย เรียกว่า “พระปริยัติธรรมแผนกธรรม” ได้แพร่กระจายไปทั่วทุกมุมโลก เพราะโลกใบนี้ในสมัยก่อนอาจจะกว้างใหญ่ไพศาล แต่ปัจจุบันดูเหมือนว่าเล็กนิดเดียว เนื่องจากความเจริญก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

การศึกษานักธรรมในครั้งนั้น เป็นที่นิยมและเป็นที่ยกย่องทั้งในวงการคณะสงฆ์และในทางราชการ ผู้ที่สอบได้ประโยคนักธรรม เมื่อลาสิกขาออกไป ก็สามารถรับราชการเป็น ครู สอนตามโรงเรียนต่าง ๆ ได้

การศึกษาพระปริยัติธรรมถือเป็นรากฐานสำคัญในการดำรงอยู่และเผยแผ่คำสอนของพระพุทธศาสนาในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แผนกธรรม ซึ่งเป็นหลักสูตรการศึกษาพระธรรมวินัยใน ภาษาไทย เกิดขึ้นจากพระดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เมื่อครั้งที่ทรงเห็นว่าการศึกษาพระปริยัติธรรมในภาษาบาลีนั้นเป็นเรื่องยากสำหรับภิกษุสามเณรทั่วไป นำไปสู่การขาดแคลนผู้มีความรู้ในพระธรรมวินัย