Tagged: จิตวิทยา

ปาสราสิสูตร: เมื่อการแสวงหา กำหนด “ระดับ” ของชีวิต ในโลกปัจจุบันที่เราต่างตื่นตัวกับการแสวงหาความสำเร็จ (Success) และความมั่นคง (Security) คำถามสำคัญที่มักถูกมองข้ามไปคือ “สิ่งที่เรากำลังทุ่มเททั้งชีวิตเพื่อตามหานั้น มีคุณค่าที่แท้จริงหรือเป็นเพียงพันธนาการรูปแบบใหม่?” ในพระไตรปิฎกมีพระสูตรหนึ่งชื่อว่า ปาสราสิสูตร (หรือ อริยปริเยสนาสูตร) ซึ่งถือเป็น “แผนที่นำทาง” ที่แหลมคมที่สุดชุดหนึ่ง พระพุทธเจ้าทรงชวนให้เราสำรวจ “คุณภาพของการแสวงหา” ผ่านมุมมองที่ลึกซึ้งดังนี้

ในยุคที่เราสามารถ “หัวร้อน” ได้ในพริบตาเพียงแค่เลื่อนผ่านคอมเมนต์บูลลี่ในโซเชียล หรือการเผชิญหน้ากับความโกรธในที่ทำงาน หลายคนพยายามมองหาเกราะป้องกันใจ แต่รู้ไหมว่าในพระไตรปิฎกมีบทเรียนที่ “ฮาร์ดคอร์” ยิ่งกว่าระบบเซนเซอร์ใดๆ นั่นคือ กกจูปมสูตร (Kakacūpama Sutta) หรือ “พระสูตรอุปมาด้วยเลื่อย” ซึ่งไม่ใช่แค่การสอนให้ทน แต่เป็นการสอนให้ “ขยายขนาดใจ” จนความโกรธทำอะไรเราไม่ได้

บทนำ: เมื่อพุทธธรรมคือจิตวิทยาขั้นสูง ในแวดวงวิชาการศาสนา “โปฏฐปาทสูตร” ถูกยกย่องให้เป็นเพชรเม็ดงามที่ฉายภาพกลไกการทำงานของจิต (Mind) ได้อย่างล้ำสมัย เนื้อหาในพระสูตรนี้ไม่ใช่เรื่องราวปาฏิหาริย์เหนือจริง แต่คือบันทึกประวัติศาสตร์ที่ว่าด้วย Cognitive Science (วิทยาศาสตร์การรับรู้) ในบริบทของอารยธรรมอินเดียโบราณ โดยเฉพาะการถกเถียงในประเด็นที่ลึกซึ้งที่สุดอย่าง “สัญญา” (Perception/Memory) และ “อัตตา” (Self)