Tagged: เปรียญธรรม

0

ศักดิ์และสิทธิแห่งปัญญาพุทธ: การคุ้มครองวิทยฐานะและเครื่องหมายวิทยฐานะของคณะสงฆ์ไทย

ท่ามกลางการปฏิรูปโครงสร้างการศึกษาของคณะสงฆ์ไทยครั้งสำคัญ สาระสำคัญประการหนึ่งที่มักถูกมองข้ามแต่กลับมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อเกียรติภูมิของศาสนทายาท คือการรับรองและคุ้มครอง “ตัวตนทางวิชาการ” ของพระภิกษุสามเณรผู้สำเร็จการศึกษา การประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 ไม่เพียงแต่เป็นการยกระดับมาตรฐานการเรียนการสอน แต่ยังทำหน้าที่เป็นเกราะกำบังทางกฎหมายที่คุ้มครองวิทยฐานะและเครื่องหมายแห่งความสำเร็จทางธรรมวินัยไว้อย่างเข้มงวด เพื่อธำรงไว้ซึ่งศรัทธาและความถูกต้องในสังฆมณฑล

0

จากจีวรสู่ใบปริญญา: บทวิเคราะห์การบูรณาการวิทยฐานะพระปริยัติธรรมสู่มาตรฐานการศึกษาชาติในยุค 5.0

ในอดีต ภาพลักษณ์ของการศึกษาพุทธศาสตร์ภายในสังฆมณฑล ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาแผนกธรรมหรือบาลี มักถูกพิจารณาว่าเป็นโลกคู่ขนานที่แยกส่วนออกจากระบบการศึกษาสามัญอย่างสิ้นเชิง ทว่าในปัจจุบัน “กำแพง” ที่เคยกั้นกลางระหว่างโลกแห่งศรัทธากับโลกแห่งวิชาการได้พังทลายลงอย่างเป็นรูปธรรม ภายใต้บทบัญญัติแห่ง พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562 กฎหมายฉบับนี้มิได้เป็นเพียงเครื่องมือในการจัดระเบียบภายใต้วัดเท่านั้น แต่เป็นการปฏิรูปโครงสร้างเพื่อยกระดับสถานะและศักดิ์ศรีทางวิชาการของศาสนทายาทให้ได้รับการยอมรับในระดับสากล

0

บูรณาการพุทธธรรมสู่มาตรฐานสากล: บทวิเคราะห์นัยสำคัญของ พ.ร.บ. การศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ ต่อวิทยฐานะสงฆ์ยุคใหม่

ในอดีต ภาพจำของการศึกษาระบบ “พระปริยัติธรรม” ไม่ว่าจะเป็นแผนกธรรมหรือบาลี มักถูกจำกัดวงอยู่เพียงในบริบทของพุทธจักรและจารีตภายในวัด ซึ่งดูเหมือนจะเป็นระบบการศึกษาที่แยกส่วน (Isolated System) ออกจากมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติอย่างสิ้นเชิง ทว่าจุดเปลี่ยนสำคัญในเชิงโครงสร้างเกิดขึ้นเมื่อมีการประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ ซึ่งมิได้เป็นเพียงการปรับปรุงข้อกฎหมาย แต่เป็นการปฏิรูปกระบวนทัศน์ (Paradigm Shift) ที่ยกระดับสถานะและอนาคตของศาสนทายาทให้ก้าวสู่ระดับสากลอย่างมีเกียรติยศ

0

ย้อนรอยการปฏิรูป “พัดยศ” และระบบสมณศักดิ์ไทยสู่ความทันสมัย

ท่ามกลางเสียงสวดมนต์อันกังวานและการประกอบศาสนพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระอุโบสถ ภาพที่คุ้นตาพุทธบริษัทชาวไทยมานับร้อยปีคือการที่พระเถรานุเถระถือ “พัดยศ” อันวิจิตรประณีตประกอบสมณศักดิ์ ทว่าพัดแต่ละใบมิได้ทำหน้าที่เพียงเครื่องใช้สำหรับพัดวีให้คลายร้อน แต่คือรหัสลับทางสังคมที่บ่งบอกถึงเกียรติยศและภาระหน้าที่ ซึ่งถูกจัดระเบียบอย่างเป็นระบบด้วยวิสัยทัศน์อันยาวไกลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

0

ยกเครื่องเปรียญธรรม: การเชื่อมโยง “นักธรรม” สู่ “บาลี” กุศโลบายสร้างปราชญ์ผู้รู้ลึกและรู้รอบ

ในอดีตกาล การศึกษาของคณะสงฆ์ไทยเปรียบเสมือนการเดินทางไกลที่มุ่งเน้นเพียงทิศทางเดียว นั่นคือการ “แปลภาษาบาลี” ภาพของพระภิกษุสามเณรที่นั่งท่องบ่นคัมภีร์ใบลาน ขะมักเขม้นกับการแกะศัพท์แสงทางไวยากรณ์อันสลับซับซ้อน เป็นภาพที่คุ้นตามาช้านาน ทว่าภายใต้ความเชี่ยวชาญทางภาษานั้น กลับซ่อนเร้นไว้ด้วยจุดอ่อนประการสำคัญ คือการขาดความเข้าใจใน “แก่นธรรม”

0

ปฏิรูป “พัดยศ”: จัดระเบียบเกียรติยศแห่งผ้ากาสาวพัสตร์ และการแยก “ศักดิ์” ออกจาก “งาน”

ท่ามกลางริ้วขบวนแห่ทางสถลมารคหรือในงานพระราชพิธีอันวิจิตรตระการตา สิ่งหนึ่งที่สะดุดตาพุทธศาสนิกชนเสมอมาคือ “พัดยศ” หลากสีสันที่ตั้งตระหง่านอยู่เบื้องหน้าพระเถรานุเถระ พัดเหล่านี้มิใช่เพียงเครื่องกันแดดกันลม แต่คือสัญลักษณ์แห่ง “เกียรติยศ” และ “ความรู้” ที่พระมหากษัตริย์ทรงถวายแด่ผู้ทรงศีล

0

สนามหลวงจัดสอบกี่ครั้งต่อปี? วิวัฒนาการจากปีละ ๒ ครั้ง สู่ระบบมาตรฐานปัจจุบัน

คำถามที่ว่า “สนามหลวงจัดสอบกี่ครั้งต่อปี?” นั้น มีคำตอบที่เปลี่ยนไปตามบริบทและการพัฒนาของระบบการศึกษาคณะสงฆ์ โดยสามารถแบ่งวิวัฒนาการออกเป็นยุคสำคัญดังนี้

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๓๐: Big Bang การศึกษาสงฆ์! ย้อนรอยการจัดระเบียบ “เปรียญธรรม ๙ ประโยค” สู่ระบบ ตรี-โท-เอก (เริ่มใช้ปี ๒๔๖๐)

ในปี พ.ศ. ๒๔๖๐ การศึกษาบาลีเฟื่องฟูขึ้นมาก สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส จึงทรงปฏิรูประบบการนับ “ประโยคบาลี” (ตั้งแต่ ๑-๙) ใหม่ โดยรวบให้เป็นหมวดหมู่ใหญ่ๆ เพียง 3 ชั้น คือ ตรี, โท, เอก เพื่อให้สอดคล้องกับระบบนักธรรม และง่ายต่อการกำหนดเกียรติยศและเงินเดือน

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๒๕: Level Up! กำเนิด “นักธรรมชั้นโท” หลักสูตรเข้มข้นสำหรับ “พระพี่เลี้ยง” (ใครจะเรียนบาลี ต้องผ่านด่านนี้ก่อน!)

หลังจากที่ “นักธรรมชั้นตรี” (สำหรับพระบวชใหม่) ประสบความสำเร็จอย่างงดงาม พระสงฆ์มีความรู้พื้นฐานแน่นปึ้ก! ในปี พ.ศ. ๒๔๕๙ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส จึงทรงกดปุ่ม “อัปเกรด” หลักสูตรขึ้นไปอีกขั้น

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๑๖: เปิดตารางคะแนน “นักธรรม-บาลี” ยุคบุกเบิก ตัดเกรดกันโหดแค่ไหน?

ในยุคปัจจุบัน เราคุ้นเคยกับการสอบที่วัดผลเป็น “สอบได้” หรือ “สอบตก” แต่หากย้อนกลับไปดูเอกสารจดหมายเหตุชิ้นนี้ เราจะพบ “เกณฑ์มาตรฐาน” ที่ระบุคะแนนไว้อย่างชัดเจนว่า ใครจะได้เป็น “ชั้นเอก” (เกียรตินิยมอันดับ 1), “ชั้นโท” หรือ “ชั้นตรี”