จุดเริ่มต้นคดีแดง ปี พ.ศ. ๒๔๖๐ เป็นปีแรกที่มีการจัดสอบ “นักธรรมชั้นโท” ทุกอย่างน่าจะเป็นไปได้ด้วยดี จนกระทั่งสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส (แม่กองหลวง) ทรงตรวจข้อสอบแล้วพบ “ความผิดปกติ”
ในปี พ.ศ. ๒๔๖๐ การศึกษาบาลีเฟื่องฟูขึ้นมาก สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส จึงทรงปฏิรูประบบการนับ “ประโยคบาลี” (ตั้งแต่ ๑-๙) ใหม่ โดยรวบให้เป็นหมวดหมู่ใหญ่ๆ เพียง 3 ชั้น คือ ตรี, โท, เอก เพื่อให้สอดคล้องกับระบบนักธรรม และง่ายต่อการกำหนดเกียรติยศและเงินเดือน
หลังจากที่มีการประกาศกฎระเบียบต่างๆ ออกมามากมาย ทั้งเรื่องการจำกัดอายุสามเณร และการให้วัดใหญ่จัดสอบเอง ในที่สุด สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ก็ทรงออกประกาศฉบับนี้เพื่อ “รวมศูนย์มาตรฐาน” ให้เป็นหนึ่งเดียว
เดิมทีการสอบนักธรรมของ “สามเณร” จะได้รับสิทธิพิเศษคือ “ไม่ต้องสอบวิชาวินัย” (กฎระเบียบของพระ) เนื่องจากในอดีตสามเณรที่เข้าสอบมักเป็นเด็กเล็กๆ การให้เรียนวินัยพระที่ซับซ้อนอาจจะเกินวัยไปหน่อย
หลังจากหลักสูตร “นักธรรมชั้นตรี” เริ่มลงหลักปักฐานมั่นคง (ในเอกสารใช้คำว่า “ปลูกติด”) และมีการเรียนการสอนแพร่หลายไปทั่วแล้ว ในปี พ.ศ. ๒๔๖๐ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส จึงทรงตัดสินพระทัย “ยกระดับสนามสอบวัด” ให้กลายเป็น “สนามสอบมาตรฐาน”
ในยุคแรกของการสอบนักธรรม ทางการคณะสงฆ์ได้แจก “พัดรอง” (พัดนักธรรม) ให้กับผู้สอบผ่านทุกคนเพื่อเป็นเกียรติยศ แต่เมื่อเวลาผ่านไป จำนวนนักธรรมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนเกิดภาวะ “พัดเฟ้อ” (Inflation of Honors)
More
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ประกาศผลสอบนักธรรมชั้นโท และธรรมศึกษาชั้นตรี-โท ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ (บางส่วน) (20,701)
ด่วน! ประกาศผลสอบธรรมศึกษา ๒๕๖๘ ทั่วประเทศ รีบเช็กชื่อ-สกุล ก่อนพิมพ์ใบประกาศฯ ภายใน ๒๐ ม.ค. นี้ (10,733)
ดาวน์โหลด ใบคำร้อง ขอประกาศนียบัตรใหม่ (9,080)
ประกาศผลสอบ “นักธรรมชั้นเอก” ปี ๒๕๖๘ เปิดตรวจสอบรายชื่อ-แจ้งแก้ไขคำสะกดผิด ด่วนภายใน ๒๐ ม.ค. นี้ (6,320)
การประกาศรายชื่อผู้สอบผ่านนักธรรมชั้นตรี ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ (4,774)
