Tagged: แม่กองธรรมสนามหลวง
บทนำ: บริบทสังคมไทยกับการธำรงรักษามาตรฐานการศึกษาคณะสงฆ์ ท่ามกลางกระแสธารแห่งความเปลี่ยนแปลงในช่วงทศวรรษ ๒๕๑๐ ที่ความทันสมัยเริ่มเข้ามามีอิทธิพลต่อโครงสร้างสังคมไทย สถาบันสงฆ์ยังคงยืนหยัดในอุดมการณ์ที่จะรักษา “รากแก้ว” ของพระพุทธศาสนาไว้อย่างมั่นคง ณ วัดราชผาติการาม เขตดุสิต ซึ่งเป็นที่ตั้งของสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ในปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ บรรยากาศเต็มไปด้วยความตื่นตัวในการปฏิบัติภารกิจระดับชาติ ในฐานะศูนย์กลางการบริหารจัดการการศึกษาสำหรับศาสนทายาทกว่าสองแสนรูปทั่วราชอาณาจักร การดำเนินงานในช่วงเวลาดังกล่าวสะท้อนให้เห็นถึงโครงสร้างการบริหารที่เข้มแข็งและมีประสิทธิภาพ ภายใต้กรอบของกฎหมายคณะสงฆ์ที่ศักดิ์สิทธิ์
บทนำ: ภูมิทัศน์การศึกษาคณะสงฆ์ ณ รอยต่อแห่งกาลเวลา ท่ามกลางบรรยากาศเหมันตฤดูของเดือนมกราคม พุทธศักราช ๒๕๑๙ แสงตะวันยามเช้าที่ทอดลงสู่สถาปัตยกรรมริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา มิได้ฉายชัดเพียงความงดงามของศาสนสถาน แต่ยังส่องให้เห็นภารกิจสำคัญระดับชาติที่กำลังดำเนินไปอย่างขะมักเขม้น ภายในอาณาบริเวณของ วัดราชผาติการาม และ วัดสามพระยา คลาคล่ำไปด้วยกิจกรรมที่เปรียบเสมือนลมหายใจของระบบการศึกษาคณะสงฆ์ไทย นี่คือช่วงเวลาแห่งประวัติศาสตร์ที่ “ใบตอบ” นับแสนฉบับจากทั่วราชอาณาจักร ถูกส่งมารวมศูนย์เพื่อรับการเจียระไนผ่านกระบวนการตรวจสอบที่เที่ยงธรรม สะท้อนถึงประสิทธิภาพการบริหารจัดการองค์กรสงฆ์ในปี ๒๕๑๘ ที่เข้มแข็งและเป็นระบบที่สุดยุคหนึ่ง
ท่ามกลางลมหนาวที่พัดผ่านยอดเจดีย์และศาลาการเปรียญทั่วพระราชอาณาจักรในช่วงปลายปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ บรรยากาศภายในวัดวาอารามต่าง ๆ ดูคึกคักและเปี่ยมไปด้วยพลังแห่งการเรียนรู้มากกว่ายุคสมัยใด เสียงพลิกหน้ากระดาษสอบของเหล่าภิกษุสามเณรและคฤหัสถ์นับแสนราย ดังกังวานเป็นพยานถึงความรุ่งเรืองของการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมที่เดินทางมาถึงจุดพีคที่สุดยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์คณะสงฆ์ไทย บทความนี้จะพาท่านย้อนเวลากลับไปวิเคราะห์ปรากฏการณ์ “ศาสนทายาทสองแสนรูป” ที่สะท้อนถึงปึกแผ่นและความตื่นตัวทางปัญญาธรรมในปี ๒๕๑๘ อย่างชัดเจน
ท่ามกลางระลอกคลื่นแห่งความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 ยามที่ลมหนาวเดือนธันวาคมพัดผ่านคุ้งน้ำเจ้าพระยา, มีสถานที่แห่งหนึ่งที่ยืนหยัดเป็นประดุจ “ประภาคารทางปัญญา” ของเหล่าพุทธบริษัททั่วราชอาณาจักร นั่นคือ วัดสามพระยา พระนคร, ในพุทธศักราช 2513 สถานที่แห่งนี้มิได้เป็นเพียงพระอารามหลวงที่สงบสงัด แต่ยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์และสมรภูมิทางปัญญาที่รองรับแผ่นกระดาษใบตอบกว่าสองแสนฉบับที่หลั่งไหลมาจากทั่วทุกสารทิศ บทความนี้จะพาท่านย้อนรอยไปสัมผัสบรรยากาศอันเข้มขลังและภารกิจอันยิ่งใหญ่ของการตรวจธรรมสนามหลวงในอดีต
ท่ามกลางบรรยากาศอันเงียบสงบแต่แฝงด้วยความเข้มขลัง ณ ศาลาอบรมสงฆ์ วัดสามพระยา เมื่อวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2514 แสงแดดยามบ่ายส่องกระทบจีวรของเหล่าพระเถรานุเถระและพระเปรียญที่สละเวลามานั่งรวมตัวกันเพื่อภารกิจสำคัญ, เสียงพลิกกระดาษใบตอบนับแสนฉบับดังกังวานเป็นจังหวะ ราวกับเสียงแห่งความหวังของศาสนทายาทกว่า 200,000 รูป/คน ที่รอคอยผลการพิสูจน์ปัญญาธรรม บทความนี้จะพาท่านย้อนไปสัมผัสความละเอียดลออของระบบ “2 กรรมการ 200 คะแนน” มาตรฐานการวัดผลที่ขึ้นชื่อว่ายุติธรรมและเฉียบขาดที่สุดยุคหนึ่งในประวัติศาสตร์การศึกษาสงฆ์ไทย
ท่ามกลางลมหนาวที่พัดโบกโบราณสถานและหลังคาวัดทั่วราชอาณาจักรในช่วงกลางเดือนธันวาคม พุทธศักราช 2513. บรรยากาศของประเทศไทยในยามนั้นมิได้อบอวลเพียงแค่กลิ่นอายของฤดูกาลที่เปลี่ยนผัน แต่ยังคละคลุ้งไปด้วยกลิ่นน้ำหมึกและความตั้งใจอันแรงกล้าของพุทธบริษัททั่วแผ่นดิน. บนศาลาการเปรียญและอาคารเรียนนับหมื่นแห่ง แสงแดดอ่อน ๆ ส่องกระทบจีวรสีเหลืองทองและชุดขาวของเหล่าสาธุชนที่กำลังก้มหน้าจารึกปัญญาลงบนหน้ากระดาษ. นี่คือฉากทัศน์ของ “มหกรรมปัญญาทางธรรม” ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ไทย เมื่อกองทัพธรรมเติบโตขึ้นอย่างก้าวกระโดดจนถึงจำนวน 200,000 รูป/คน เป็นครั้งแรก
ท่ามกลางเสียงปากกาที่ขีดเขียนลงบนกระดาษฟุลสแก๊ป ความเงียบงันที่ปกคลุมศาลาการเปรียญและห้องสอบทั่วราชอาณาจักรคือบรรยากาศที่คุ้นตาของการสอบธรรมสนามหลวง แต่ภายใต้ความสงบนิ่งนั้น คือการต่อสู้กันระหว่าง “ความอยากได้จนเกินพอดี” กับ “มาตรฐานแห่งความบริสุทธิ์” ที่แม่กองธรรมสนามหลวงทุกยุคสมัยต่างยกเป็นภารกิจหลัก เพราะการสอบธรรมไม่ใช่เพียงการวัดความจำ แต่คือการรักษา “เกียรติคุณ” ของพุทธบริษัทไม่ให้กลายเป็น “เสี้ยนหนามแก่พระศาสนา”
ข่าวประชาสัมพันธ์: พิธีปิดโครงการตรวจใบตอบข้อสอบธรรมสนามหลวง นักธรรมและธรรมศึกษาชั้นเอก (ส่วนภูมิภาค) ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ กรุงเทพมหานคร (๒๗ ธันวาคม ๒๕๖๘) – สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง จัดพิธีปิดโครงการตรวจใบตอบข้อสอบธรรมสนามหลวง นักธรรมและธรรมศึกษาชั้นเอก ส่วนภูมิภาค ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ อย่างเป็นทางการ โดยได้รับเมตตาจากพระเถรานุเถระคณะผู้บริหาร และคณะกรรมการตรวจข้อสอบร่วมพิธีอย่างพร้อมเพรียง ณ วัดสามพระยา วรวิหาร เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร
รูปแบบการศึกษาและหลักเกณฑ์การสมัครสอบธรรมศึกษา หลักสูตรธรรมศึกษา ถือเป็นกระบวนการจัดการศึกษาพระพุทธศาสนาภาคภาษาไทยที่เปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนทุกระดับชั้นได้เข้าถึงหลักธรรมคำสอนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตที่หลากหลายในปัจจุบัน สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงได้กำหนดรูปแบบการเรียนรู้และแนวทางการสมัครสอบไว้ดังนี้
หลักเกณฑ์การประเมินผลและเกณฑ์การตัดสินการสอบธรรมศึกษา การสอบธรรมศึกษาถือเป็นกระบวนการวัดผลความรู้ทางพระพุทธศาสนาในระดับชาติที่มีมาตรฐานชัดเจน เพื่อให้การประเมินผลเป็นไปอย่างยุติธรรมและสะท้อนถึงความรู้ความสามารถของผู้เข้าสอบในทุกมิติ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดเกณฑ์การตัดสินผลการสอบผ่านไว้ดังนี้:
