Tagged: ธรรมศึกษา

ท่ามกลางกระแสธารแห่งการเปลี่ยนแปลงในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว สยามประเทศกำลังตื่นตัวกับการเร่งสร้าง “โรงเรียน” และขยายการศึกษาแผนใหม่ไปทั่วหัวระแหง วิชาการสมัยใหม่ทั้งเลขคณิต ภูมิศาสตร์ และภาษาต่างประเทศ เริ่มหลั่งไหลเข้ามาสู่ห้องเรียนในวัดวาอาราม แต่ทว่า ท่ามกลางความตื่นตัวทางวิชาการนั้น สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงเล็งเห็นจุดเปราะบางที่อาจเกิดขึ้น หากคนไทยมีความรู้ท่วมหัวแต่ขาดหลักยึดทางจิตใจ

บทนำ: กำแพงวัดที่เปิดออก หากย้อนกลับไปในช่วงแรกเริ่มของการปฏิรูปการศึกษาคณะสงฆ์ในสมัยรัชกาลที่ ๖ เมื่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงริเริ่มหลักสูตร “นักธรรม” ขึ้นในปี พ.ศ. ๒๔๕๖ ภาพที่เราเห็นคือความตื่นตัวภายในวงล้อมของกำแพงวัด พระภิกษุสามเณรต่างพากันศึกษาพระธรรมวินัยภาษาไทยอย่างขะมักเขม้น เพื่อสร้างมาตรฐานความรู้ให้สมกับสมณเพศ แต่ในขณะนั้น “ธรรมะ” ที่เป็นระบบระเบียบเช่นนี้ ยังคงจำกัดวงอยู่เพียงผู้ครองผ้ากาสาวพัสตร์เท่านั้น ฆราวาสญาติโยมภายนอกยังคงเรียนรู้ศาสนาผ่านการฟังเทศน์ตามประเพณีดั้งเดิม

รูปแบบการศึกษาและหลักเกณฑ์การสมัครสอบธรรมศึกษา หลักสูตรธรรมศึกษา ถือเป็นกระบวนการจัดการศึกษาพระพุทธศาสนาภาคภาษาไทยที่เปิดโอกาสให้พุทธศาสนิกชนทุกระดับชั้นได้เข้าถึงหลักธรรมคำสอนอย่างเป็นระบบ เพื่อให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตที่หลากหลายในปัจจุบัน สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงได้กำหนดรูปแบบการเรียนรู้และแนวทางการสมัครสอบไว้ดังนี้

หลักเกณฑ์การประเมินผลและเกณฑ์การตัดสินการสอบธรรมศึกษา การสอบธรรมศึกษาถือเป็นกระบวนการวัดผลความรู้ทางพระพุทธศาสนาในระดับชาติที่มีมาตรฐานชัดเจน เพื่อให้การประเมินผลเป็นไปอย่างยุติธรรมและสะท้อนถึงความรู้ความสามารถของผู้เข้าสอบในทุกมิติ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดเกณฑ์การตัดสินผลการสอบผ่านไว้ดังนี้:

โครงสร้างการวัดผลและมาตรฐานการประเมินผลการสอบธรรมศึกษา การสอบธรรมศึกษาในทุกระดับชั้นและทุกช่วงชั้น มีการกำหนดรูปแบบการทดสอบที่มุ่งเน้นความถูกต้องแม่นยำและการนำหลักธรรมมาประยุกต์ใช้ โดยแบ่งลักษณะการประเมินผลตามธรรมชาติของวิชา ดังนี้

ระเบียบปฏิบัติว่าด้วยการรวบรวม บรรจุ และนำส่งใบตอบธรรมสนามหลวง กระบวนการจัดการใบตอบหลังเสร็จสิ้นการสอบถือเป็นขั้นตอนที่มีความสำคัญยิ่งในเชิงบริหารจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม เนื่องด้วยต้องอาศัยความละเอียดรอบคอบเพื่อป้องกันความสูญหายและรักษาความถูกต้องแม่นยำในการประมวลผลสอบทั่วประเทศ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติไว้ดังนี้

มาตรฐานการเขียนตอบ: ระเบียบปฏิบัติและอุปกรณ์ในการสอบธรรมสนามหลวง ในการสอบธรรมสนามหลวง ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค การรักษาความเป็นระเบียบเรียบร้อยและความชัดเจนของคำตอบถือเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เพื่อให้กระบวนการตรวจผลสอบเป็นไปอย่างยุติธรรมและแม่นยำที่สุด สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงได้กำหนดระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับอุปกรณ์และวิธีการเขียนตอบไว้ดังนี้