Tagged: ประวัติศาสตร์การศึกษาคณะสงฆ์

0

พัฒนาการและนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์ของการสอบธรรมศึกษา พ.ศ. ๒๕๓๓: จุดเปลี่ยนสู่การศึกษาธรรมภาคประชาชน

ในช่วงทศวรรษ ๒๕๓๐ สังคมไทยได้ก้าวเข้าสู่กระแสการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างรวดเร็ว ในขณะเดียวกัน มิติทางด้านการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมก็ได้ปรากฏพลวัตสำคัญ โดยเฉพาะในปีพุทธศักราช ๒๕๓๓ ซึ่งถือเป็นหมุดหมายสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาสงฆ์ไทย เมื่อสถิติผู้สมัครสอบ “ธรรมศึกษา” มีจำนวนเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงความสำเร็จในการขยายโอกาสทางการศึกษาพระพุทธศาสนาจากขอบเขตของบรรพชิตสู่สาธารณชนในวงกว้าง

0

ศูนย์กลางการบริหารและการสอบธรรมสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๓๓: บทบาทเชิงยุทธศาสตร์ของวัดราชาธิวาสวิหาร

พุทธศักราช ๒๕๓๓ ถือเป็นห้วงเวลาสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย โดย วัดราชาธิวาสวิหาร เขตดุสิต ได้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการบริหารงานของ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ภายใต้การนำของ พระสุธรรมาธิบดี (แม่กองธรรมสนามหลวงในขณะนั้น) สถานที่แห่งนี้มิได้เป็นเพียงศาสนสถานสำคัญ แต่ยังทำหน้าที่เป็นกองบัญชาการหลักในการขับเคลื่อนระบบการสอบวัดผลความรู้พระปริยัติธรรมแผนกธรรมระดับประเทศ ที่ครอบคลุมศาสนทายาทนับแสนรูปทั่วราชอาณาจักร

0

ปรัชญาการศึกษาและมาตรฐานจริยธรรมในการสอบธรรมสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๓๓: โอวาทธรรมพระสุธรรมาธิบดี

พุทธศักราช ๒๕๓๓ นับเป็นอีกวาระสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย เมื่อสำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง โดยการนำของ พระสุธรรมาธิบดี (แม่กองธรรมสนามหลวงในขณะนั้น) ณ วัดราชาธิวาสวิหาร ได้มอบนโยบายและโอวาทธรรมสำคัญแก่ผู้บริหารและบุคลากรทางการศึกษา ซึ่งถือเป็น “เข็มทิศทางจริยธรรม” ที่กำหนดทิศทางของกระบวนการวัดผลการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรม ให้มุ่งเน้นที่แก่นแท้ขององค์ความรู้มากกว่ารูปแบบภายนอก

0

จริยวัตรแห่งปัญญา: บทวิเคราะห์เชิงประวัติศาสตร์ว่าด้วยระเบียบและมารยาทของผู้เข้าสอบธรรมสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๒๙

พุทธศักราช ๒๕๒๙ นับเป็นห้วงเวลาสำคัญในประวัติศาสตร์การศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ด้วยสถิติผู้เข้าสอบทั่วราชอาณาจักรที่สูงถึง ๓๓๔,๔๔๕ รูป/คน ปรากฏการณ์ที่มีผู้สนใจศึกษาหลักธรรมจำนวนมหาศาลนี้ นำมาซึ่งความจำเป็นในการรักษาความเรียบร้อยและมาตรฐานของการสอบ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวงจึงให้ความสำคัญยิ่งกับ “ระเบียบว่าด้วยมารยาทของผู้เข้าสอบ” ซึ่งมิใช่เพียงมาตรการควบคุมทางกายภาพ แต่เป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ถึง “จริยวัตรแห่งผู้รู้ธรรม” และวัฒนธรรมความสำรวมที่สืบทอดกันมา

0

พัฒนาการระบบธรรมาภิบาลและการตรวจสอบความสุจริตในการสอบธรรมสนามหลวง พ.ศ. ๒๕๒๙: บทวิเคราะห์มาตรการทางกฎหมายและจริยธรรม

พุทธศักราช ๒๕๒๙ ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย ไม่เพียงเพราะสถิติผู้เข้าสอบธรรมสนามหลวงที่สูงถึง ๓๓๔,๔๔๕ รูป/คน ซึ่งสะท้อนถึงความตื่นตัวทางวิชาการของพุทธบริษัท แต่ยังเป็นปีที่มีการบังคับใช้มาตรการตรวจสอบความสุจริตอย่างเข้มงวดที่สุด เพื่อรักษามาตรฐานทางจริยธรรมและคัดกรองบุคลากรให้เป็น “ศาสนทายาท” ที่แท้จริง ท่ามกลางการขยายตัวเชิงปริมาณของผู้เรียน

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๓๘: Update Patch ๒๔๖๔! สยบความสับสน “ลิสต์ตำราเรียนใหม่” สำหรับนักธรรมตรี-โท (เช็คด่วนก่อนสอบ!)

ในวันเดียวกับที่มีการเปิดตัว “นักธรรมชั้นเอก” (ดูตอนที่ ๓๗) พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่นชินวรสิริวัฒน์ (ผู้รักษาการแทนสมเด็จพระมหาสมณเจ้าฯ ในขณะนั้น) ก็ทรงออกประกาศอีกฉบับเพื่อแก้ปัญหา “ความสับสน” ของนักเรียนนักธรรมชั้นตรีและโท

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๓๗: จิ๊กซอว์ชิ้นสุดท้าย! เปิดหลักสูตร “นักธรรมชั้นเอก” สู่ภูมิรู้ระดับ “พระเถระ” (พ.ศ. ๒๔๖๔)

หลังจากปูพื้นฐานความรู้ด้วย “นักธรรมชั้นตรี” และ “ชั้นโท” จนแน่นปึ้กแล้ว ในปี พ.ศ. ๒๔๖๔ คณะสงฆ์ได้ประกาศเปิดตัวหลักสูตรสูงสุด นั่นคือ “นักธรรมชั้นเอก”

0

ตอนที่ ๓๓: Unseen! เปิดโฉมหน้า “บัตรนักเรียน” และ “ใบประกาศฯ” ยุคแรก (พ.ศ. ๒๔๕๕) หาดูยาก!

คุณเคยสงสัยไหมว่า… สมัยก่อนเวลาพระเณรสอบได้ เขาใช้อะไรเป็นหลักฐาน? จะมีบัตรนักศึกษาเหมือนเราไหม? วันนี้ “แฟ้มธรรม” ขอพาคุณย้อนเวลากลับไปในปี พ.ศ. ๒๔๕๕ (สมัยรัชกาลที่ ๖) ไปดูหน้าตาของเอกสารสำคัญ 4 ฉบับ ที่เปรียบเสมือน “พาสปอร์ตสู่เส้นทางธรรม” ของพระสงฆ์ยุคนั้น

0

แฟ้มธรรม ตอนที่ ๒๘: โตแล้วต้องรับผิดชอบ! ประกาศปี ๒๔๖๐ สั่งสามเณร (วัย ๑๙+) ต้องสอบ “วินัยสงฆ์” แบบไม่มีข้อยกเว้น

เดิมทีการสอบนักธรรมของ “สามเณร” จะได้รับสิทธิพิเศษคือ “ไม่ต้องสอบวิชาวินัย” (กฎระเบียบของพระ) เนื่องจากในอดีตสามเณรที่เข้าสอบมักเป็นเด็กเล็กๆ การให้เรียนวินัยพระที่ซับซ้อนอาจจะเกินวัยไปหน่อย