รุ่งอรุณแห่งอัตชีวประวัติไทย: “พระประวัติตรัสเล่า” และภาพสะท้อนสังคมสยามผ่านสายตาปราชญ์
ในหน้าประวัติศาสตร์วรรณกรรมไทยดั้งเดิม ขนบการจารึกเรื่องราวส่วนใหญ่มักจำกัดอยู่เพียงในรูปแบบของวรรณคดีคลาสสิก เทพปกรณัม หรือพงศาวดารเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งมุ่งเน้นการบันทึกพระราชกรณียกิจและพระบารมีภายใต้บริบทของสมมติเทพ จนกระทั่งปรากฏผลงานพุทธศิลป์เชิงวรรณกรรมชิ้นสำคัญที่กล้าฉีกขนบเดิมเพื่อถ่ายทอด “ความจริง” ของชีวิตมนุษย์ปุถุชน ผลงานชิ้นนั้นคือ “พระประวัติตรัสเล่า” โดย สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส
