Tagged: สมณศักดิ์

ในบริบทของการปกครองคณะสงฆ์ไทย พิธีกรรมมิได้เป็นเพียงกิจกรรมทางศาสนาที่มุ่งสร้างกุศลหรือความเป็นสิริมงคลเท่านั้น หากแต่ยังเป็นกลไกสำคัญที่สะท้อนโครงสร้าง ระเบียบ และจารีตที่สืบทอดมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน พิธีกรรมจึงทำหน้าที่ทั้งในมิติของศาสนปฏิบัติ สังคมวัฒนธรรม และการบริหารจัดการองค์กรสงฆ์ควบคู่กันไป

ท่ามกลางเสียงสวดมนต์อันกังวานและการประกอบศาสนพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ภายในพระอุโบสถ ภาพที่คุ้นตาพุทธบริษัทชาวไทยมานับร้อยปีคือการที่พระเถรานุเถระถือ “พัดยศ” อันวิจิตรประณีตประกอบสมณศักดิ์ ทว่าพัดแต่ละใบมิได้ทำหน้าที่เพียงเครื่องใช้สำหรับพัดวีให้คลายร้อน แต่คือรหัสลับทางสังคมที่บ่งบอกถึงเกียรติยศและภาระหน้าที่ ซึ่งถูกจัดระเบียบอย่างเป็นระบบด้วยวิสัยทัศน์อันยาวไกลของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส

ท่ามกลางริ้วขบวนแห่ทางสถลมารคหรือในงานพระราชพิธีอันวิจิตรตระการตา สิ่งหนึ่งที่สะดุดตาพุทธศาสนิกชนเสมอมาคือ “พัดยศ” หลากสีสันที่ตั้งตระหง่านอยู่เบื้องหน้าพระเถรานุเถระ พัดเหล่านี้มิใช่เพียงเครื่องกันแดดกันลม แต่คือสัญลักษณ์แห่ง “เกียรติยศ” และ “ความรู้” ที่พระมหากษัตริย์ทรงถวายแด่ผู้ทรงศีล