หากจะเอ่ยถึง “จุดเปลี่ยน” (Turning Point) ที่สำคัญที่สุดของการศึกษาคณะสงฆ์ไทยในรอบทศวรรษ คงหนีไม่พ้นการประกาศใช้ พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๒ กฎหมายฉบับนี้มิได้ทำหน้าที่เพียงแค่ปรับปรุงระเบียบปฏิบัติราชการทั่วไป แต่คือนวัตกรรมทางความคิดที่เข้ามารื้อถอนโครงสร้างอำนาจเดิม เพื่อสถาปนาสิ่งที่เรียกว่า “นิติรัฐ” (Rule of Law) ให้เกิดขึ้นจริงในวงการสงฆ์
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส (พ.ศ. ๒๔๐๓ – ๒๔๖๔) ทรงได้รับการยกย่องเป็น “สถาปนิกเอก” ผู้วางรากฐานการศึกษาและการบริหารคณะสงฆ์ไทยสมัยใหม่ พระกรณียกิจในการปฏิรูปการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกธรรมของพระองค์ คือจุดกำเนิดของระบบ “นักธรรม” และ “สนามหลวง” ที่มีมาตรฐานสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน โดยทรงดำรงฐานะเป็น แม่กองธรรมสนามหลวงรูปแรก (โดยพฤตินัย) ผู้พลิกโฉมหน้าประวัติศาสตร์การศึกษาไทย
หนึ่งในปัจจัยสำคัญทางรัฐประศาสโนบายของรัฐบาลสยาม ซึ่งถือเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญที่กระตุ้นให้คณะสงฆ์ต้องเร่งสร้างมาตรฐานการศึกษาใหม่ จนนำไปสู่การวางรากฐานระบบการสอบ “นักธรรม” อย่างเป็นทางการ คือการประกาศใช้ พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์ทหาร ร.ศ. ๑๓๐ (พ.ศ. ๒๔๕๔)
ในยุคแรกๆ การสอบนักธรรมในประเทศไทยยังไม่มี “มาตรฐานกลาง” ที่ชัดเจนเหมือนทุกวันนี้ ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ “ความเหลื่อมล้ำ”
หลังจากเปิดสอบนักธรรมในต่างจังหวัดมาได้ 3 ปี สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงสังเกตเห็น “ความผิดปกติ” บางอย่าง… คือหลายจังหวัดมีคนสอบผ่านแค่ “ประโยค ๑” (ครึ่งทาง) แล้วก็หายตัวไป ไม่ยอมมาสอบต่อให้จบชั้นตรี!
เมื่อ “บาลี” ยากเกินไปสำหรับหัวเมือง… ถึงเวลาต้องเปลี่ยนแปลง ในการประชุมเถรสมาคม ครั้งที่ ๒ (มีนาคม ร.ศ. ๑๓๐) สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้ทรงเสนอ “คำชี้แจง” ที่เปรียบเสมือนพิมพ์เขียวของการศึกษาคณะสงฆ์ไทยสมัยใหม่
More
สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ประกาศผลสอบนักธรรมชั้นโท และธรรมศึกษาชั้นตรี-โท ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ (บางส่วน) (15,372)
ดาวน์โหลด ใบคำร้อง ขอประกาศนียบัตรใหม่ (8,467)
การประกาศรายชื่อผู้สอบผ่านนักธรรมชั้นตรี ประจำปีการศึกษา ๒๕๖๘ (4,092)
ประกาศผลสอบ “นักธรรมชั้นเอก” ปี ๒๕๖๘ เปิดตรวจสอบรายชื่อ-แจ้งแก้ไขคำสะกดผิด ด่วนภายใน ๒๐ ม.ค. นี้ (3,450)
กำหนดการสอบ “ธรรมศึกษา” ประจำปี ๒๕๖๘ (ตรี-โท-เอก) สอบวันไหน? วิชาอะไร? เช็กตารางสอบได้ที่นี่ (2,289)
