Tagged: พระพรหมมุนี

ท่ามกลางบรรยากาศกรุงเทพมหานครในปีพุทธศักราช 2513 ปีที่เสียงพลิกหน้ากระดาษใบตอบสนามหลวงของศาสนทายาทนับแสนรูปดังกังวานไปทั่วราชอาณาจักร, ณ มุมหนึ่งใกล้ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา วัดราชผาติการาม ยืนหยัดอย่างสง่างามในฐานะศูนย์กลางแห่งการจัดการศึกษาพุทธปัญญา, ทว่าน้อยคนนักจะล่วงรู้ว่า เบื้องหลังความโอ่อ่าของอารามแห่งนี้ในฐานะที่พำนักของแม่กองธรรมสนามหลวง คือประวัติศาสตร์แห่งการอุทิศตนเพื่อกอบกู้ศรัทธาจากพื้นที่ที่ครั้งหนึ่งเคยถูกขนานนามว่า “รกเรี้ยวรุงรังประดุจวัดร้าง”

ท่ามกลางระลอกคลื่นแห่งความเปลี่ยนแปลงของสังคมไทยในช่วงพุทธศตวรรษที่ 25 ยามที่ลมหนาวเดือนธันวาคมพัดผ่านคุ้งน้ำเจ้าพระยา, มีสถานที่แห่งหนึ่งที่ยืนหยัดเป็นประดุจ “ประภาคารทางปัญญา” ของเหล่าพุทธบริษัททั่วราชอาณาจักร นั่นคือ วัดสามพระยา พระนคร, ในพุทธศักราช 2513 สถานที่แห่งนี้มิได้เป็นเพียงพระอารามหลวงที่สงบสงัด แต่ยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์และสมรภูมิทางปัญญาที่รองรับแผ่นกระดาษใบตอบกว่าสองแสนฉบับที่หลั่งไหลมาจากทั่วทุกสารทิศ บทความนี้จะพาท่านย้อนรอยไปสัมผัสบรรยากาศอันเข้มขลังและภารกิจอันยิ่งใหญ่ของการตรวจธรรมสนามหลวงในอดีต

เอกสารจดหมายเหตุเกี่ยวกับการสอบธรรมสนามหลวง ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๑๗ (ค.ศ. 1974) นับเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความเจริญงอกงามของการศึกษาคณะสงฆ์ไทย ในปีดังกล่าวไม่เพียงแต่มีสถิติผู้เข้าสอบที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แต่ยังเป็นปีที่มีการวางรากฐานการบริหารจัดการแบบ “รวมศูนย์” เพื่อยกระดับมาตรฐานการวัดผล ควบคู่ไปกับการเน้นย้ำเรื่อง “จริยธรรม” ในห้องสอบอย่างเข้มข้น เพื่อธำรงไว้ซึ่งความศักดิ์สิทธิ์ของพระพุทธศาสนา