Tagged: วัด ประชา รัฐ สร้างสุข

ในระบบการปกครองคณะสงฆ์ไทย วัดมิได้ดำรงสถานะเพียงศาสนสถานเพื่อการประกอบศาสนกิจของบรรพชิตเท่านั้น หากแต่ยังมีสถานะเป็นนิติบุคคลและศูนย์กลางทางสังคมที่มีบทบาทสำคัญในการเกื้อกูลพุทธบริษัททั้งในมิติจิตวิญญาณและสาธารณประโยชน์ การบริหารจัดการอาคารสถานที่ภายในวัดจึงเป็นพันธกิจเชิงยุทธศาสตร์ของพระสังฆาธิการ ซึ่งต้องผสานหลักพุทธธรรมเข้ากับนิติวิธีตามกฎหมายแผ่นดิน บทความนี้จะวิเคราะห์เจาะลึกถึงหลักเกณฑ์และแนวทางปฏิบัติในการจัดสรรพื้นที่ภายในวัดเพื่อประโยชน์สาธารณะ ตามที่ระบุไว้ในคู่มือพระสังฆาธิการและมติมหาเถรสมาคมที่เกี่ยวข้อง

ในระบอบการปกครองคณะสงฆ์ไทย “วัด” มิได้ดำรงสถานะเพียงวิหารสถานเพื่อประกอบศาสนพิธีเท่านั้น หากแต่ยังทรงหน้าที่เป็น “สัปปายะ” หรือสภาวะแวดล้อมที่เกื้อกูลต่อการยกระดับจิตใจและปัญญาของพุทธบริษัท หัวใจสำคัญของการรังสรรค์สัปปายะสถานคือการบริหารจัดการพื้นที่และสิ่งแวดล้อมอย่างมีธรรมาภิบาล โดยเฉพาะการเพิ่มพื้นที่สีเขียวผ่านการปลูกต้นไม้ ซึ่งมหาเถรสมาคมได้วางรากฐานนิติวิธีและแนวทางปฏิบัติไว้ในคู่มือพระสังฆาธิการ เพื่อให้วัดเป็นรมณียสถานที่เป็นศูนย์กลางทางจิตวิญญาณและนิเวศวิทยาของชุมชน

ในภูมิทัศน์ทางสังคมของประเทศไทย “วัด” มิได้ดำรงสถานะเพียงในฐานะสถาปัตยกรรมทางศาสนาหรือพื้นที่ประกอบพิธีกรรมตามความเชื่อเท่านั้น แต่ยังทรงสถานะเป็นสถาบันทางสังคมที่ยึดโยงจิตวิญญาณและวิถีชีวิตของคนในชุมชนมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางความท้าทายของการพัฒนาเมืองและการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมในยุคพลวัต มหาเถรสมาคมได้เล็งเห็นถึงความจำเป็นในการยกระดับบทบาทของวัดให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาที่บูรณาการได้จริง จึงได้สถาปนากลไกเชิงนโยบายที่สำคัญคือ ระเบียบมหาเถรสมาคม ว่าด้วยการดำเนินงานโครงการ “วัด ประชา รัฐ สร้างสุข” พุทธศักราช ๒๕๖๖