Tagged: องค์การศึกษา

ในห้องสอบวงกว้างที่อบอวลไปด้วยความเงียบสงัด เสียงขยับปากกาและอาการพินิจพิจารณาของเหล่านักเรียนนักธรรมชั้นโทและเอกในปีพุทธศักราช 2513 มิได้เป็นเพียงการพิสูจน์ความจำ แต่คือการรังสรรค์งานศิลป์ผ่านตัวอักษร บนหน้ากระดาษสอบวิชา “กระทู้ธรรม” แสงแดดรำไรส่องกระทบจีวรที่ขยับไหวตามจังหวะความคิด เมื่อข้อสอบประกาศหัวข้อสุภาษิตเพียงบรรทัดเดียว แต่นักเรียนต้อง “ทอผ้าธรรม” ให้กลายเป็นผืนผ้าที่งดงามด้วย ‘ทำนองเทศนาโวหาร’ นี่คือบทเรียนสำคัญในการสร้างนักเผยแผ่ศาสนาที่โลกยุคนั้นต้องการอย่างยิ่ง

ในพุทธศักราช 2485 ท่ามกลางบรรยากาศที่แผ่นดินไทยอบอวลไปด้วยกลิ่นอายของสงครามโลกครั้งที่ 2 เสียงหวูดเตือนภัยทางอากาศและรอยล้อของยานยนต์ศึกกลายเป็นฉากหลังของชีวิตประจำวัน ทว่าภายใต้กำแพงวัดที่เงียบสงบ แสงสว่างทางปัญญาหาได้มอดดับลงไม่ หากแต่ยังคงทอแสงอย่างทรนงท่ามกลาง “บ้านเมืองที่ตกอยู่ในภาวะคับขัน” บทความนี้จะพาท่านย้อนเวลากลับไปเห็นภาพการปรับตัวอย่างอัศจรรย์ของคณะสงฆ์ไทย ที่ต้องบริหารจัดการการศึกษาระดับชาติให้ดำเนินต่อไปได้ แม้ในยามที่ทรัพยากรทุกอย่างขาดแคลนและอันตรายรายล้อมอยู่ทุกทิศทาง

การสอบนักธรรมสนามหลวงประจำปีพุทธศักราช 2485 (ค.ศ. 1942) นับเป็นหมุดหมายทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของวงการศึกษาคณะสงฆ์ไทย หลักฐานจากเอกสาร “สัมปสาทนียกถา” ในปีนั้น ได้ฉายภาพให้เห็นถึงความท้าทายของการบริหารกิจการพระศาสนาท่ามกลางบริบทของบ้านเมืองที่กำลังเผชิญวิกฤตการณ์ แต่กลับเป็นยุคที่มีผู้สนใจศึกษาธรรมะเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ บทความนี้จะพาท่านไปสำรวจการปรับตัว มาตรฐานการวัดผล และมาตรการรักษาความซื่อสัตย์ที่เข้มข้นในยุคนั้น