Tagged: พ.ศ. ๒๕๒๐

บทนำ: ภูมิทัศน์แห่งปัญญาในกระแสธารศรัทธา ท่ามกลางบรรยากาศอันคึกคักของการสอบธรรมสนามหลวงในปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ ซึ่งมีสถิติผู้สมัครสอบทั้งบรรพชิตและคฤหัสถ์สูงเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน นอกเหนือจากมิติของการวัดผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาแล้ว ยังปรากฏวัฒนธรรมทางปัญญาที่สำคัญยิ่งในรูปแบบของหนังสือ “เรื่องสอบธรรมสนามหลวง” สิ่งพิมพ์ฉบับนี้มิได้ทำหน้าที่เพียงบันทึกระเบียบวิธีปฏิบัติและแบบทดสอบ แต่คือ “ธรรมบรรณาการ” ที่เชื่อมโยงอุดมการณ์ความกตัญญูของบูรพาจารย์เข้ากับพันธกิจในการพิทักษ์รักษารากแก้วของพระพุทธศาสนาให้ยั่งยืนสืบไป

ท่ามกลางบรรยากาศกรุงเทพมหานครในปลายปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ เมื่อลมหนาวเริ่มพัดปกคลุมยอดมณฑพและพระปรางค์ริมฝั่งเจ้าพระยา ในขณะที่วิถีชีวิตคนเมืองเริ่มก้าวเข้าสู่ความทันสมัย แต่ภายในรั้วพระอารามหลวงสำคัญกลับเต็มไปด้วยความคึกคักอย่างมีระเบียบวินัย นี่คือยุคทองที่ยอดผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งทะยานสูงถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน การจะบริหารจัดการผู้เข้าสอบจำนวนมหาศาลนี้ได้ จำเป็นต้องมีโครงสร้างที่แข็งแกร่งซึ่งเรียกว่า “สำนักเรียนส่วนกลาง” โดยมีอารามชั้นเอกทำหน้าที่เป็นฐานที่มั่นรวบรวมเหล่าศาสนทายาทจากวัดต่าง ๆ มาทดสอบภูมิธรรมบนมาตรฐานเดียวกัน

ท่ามกลางสายลมหนาวที่พัดแผ่วจากแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าสู่เขตพระนครในช่วงต้นปีพุทธศักราช ๒๕๒๑ บรรยากาศภายใน วัดสามพระยา มิได้มีเพียงความสงบวิเวกตามวิสัยอารามเท่านั้น ทว่าภายใน ศาลาอบรมสงฆ์ อันกว้างขวาง กลับอบอวลไปด้วยกลิ่นอายแห่งปัญญาและความเข้มงวดทางวิชาการ เพราะที่นี่คือ “สมรภูมิสุดท้าย” ที่ใบตอบของศาสนทายาทนับแสนจะถูกเจียระไนให้เป็นทองเนื้อแท้ทางธรรม