Tagged: สมเด็จพระมหาวีรวงศ์
พุทธศักราช ๒๕๒๙ ถือเป็นหมุดหมายสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย ด้วยสถิติผู้เข้าสอบธรรมสนามหลวงที่สูงถึง ๓๓๔,๔๔๕ รูป/คน ท่ามกลางการขยายตัวเชิงปริมาณนี้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ แม่กองธรรมสนามหลวง ในขณะนั้น ได้วางรากฐานปรัชญาการศึกษาที่เน้นย้ำ “คุณภาพทางจริยธรรม” เป็นสำคัญ โดยกำหนดให้ความสุจริตในการสอบเป็นมาตรฐานสูงสุดในการวัดผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษา เพื่อสร้างศาสนทายาทที่เปี่ยมด้วยคุณธรรมและเป็นที่ยอมรับของสังคม
บทนำ: ความท้าทายในการรักษามาตรฐานท่ามกลางคลื่นมหาชน ปลายปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญของประวัติศาสตร์การศึกษาคณะสงฆ์ไทย เมื่อสนามสอบธรรมสนามหลวงต้องรองรับศาสนทายาทจำนวนมหาศาลถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน ภายใต้ปริมาณผู้เข้าสอบที่เพิ่มขึ้น สิ่งที่คณะแม่กองธรรมสนามหลวงให้ความสำคัญสูงสุดมิใช่เพียงผลสัมฤทธิ์ทางคะแนน แต่คือ “ความบริสุทธิ์ยุติธรรม” ของกระบวนการสอบ
บทนำ: ความท้าทายทางสถิติและโจทย์ใหม่ของการบริหาร ในช่วงปลายปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ วงการศึกษาคณะสงฆ์ไทยได้จารึกสถิติครั้งสำคัญ เมื่อยอดผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน ปรากฏการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ปริมาณ “ใบตอบ” (กระดาษคำตอบ) มีจำนวนมหาศาล เปรียบเสมือนคลื่นยักษ์ทางวิชาการที่ถาโถมเข้าสู่ระบบการจัดการส่วนกลาง สถานการณ์นี้กลายเป็นปัจจัยเร่งให้แม่กองธรรมสนามหลวงต้องวางกุศโลบายบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อมิให้กลไกการวัดผลเกิดภาวะชะงักงัน ในบริบทนี้เองที่บทบาทของ “เจ้าคณะภาค” ได้ถูกยกระดับขึ้นอย่างโดดเด่น ในฐานะกลไกหลักของการกระจายอำนาจทางปัญญา เพื่อรักษาดุลยภาพระหว่าง “ปริมาณ” และ “คุณภาพ” ของการศึกษาสงฆ์
ท่ามกลางสายลมหนาวที่พัดแผ่วจากแม่น้ำเจ้าพระยาเข้าสู่เขตพระนครในช่วงต้นปีพุทธศักราช ๒๕๒๑ บรรยากาศภายใน วัดสามพระยา มิได้มีเพียงความสงบวิเวกตามวิสัยอารามเท่านั้น ทว่าภายใน ศาลาอบรมสงฆ์ อันกว้างขวาง กลับอบอวลไปด้วยกลิ่นอายแห่งปัญญาและความเข้มงวดทางวิชาการ เพราะที่นี่คือ “สมรภูมิสุดท้าย” ที่ใบตอบของศาสนทายาทนับแสนจะถูกเจียระไนให้เป็นทองเนื้อแท้ทางธรรม
บทนำ: ปรากฏการณ์ความตื่นตัวทางวิชาการพุทธศาสนา ในห้วงเวลาเดือนธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๒๐ วงการพระพุทธศาสนาไทยได้ประจักษ์ถึงพลังศรัทธาและความมุ่งมั่นทางวิชาการครั้งประวัติศาสตร์ เมื่อสถิติผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน นับเป็นตัวเลขสูงสุดในรอบหลายปี ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า สนามสอบธรรมมิใช่เพียงพื้นที่สำหรับการวัดผลความรู้ แต่คือเวทีแห่งการขับเคลื่อน “กองทัพทางปัญญา” ของคณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชน
(กรุงเทพมหานคร – ๑๗ ธันวาคม ๒๕๖๘) – สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ปิดฉากภารกิจตรวจข้อสอบประจำปีอย่างสมบูรณ์ เจ้าประคุณสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ แม่กองธรรมสนามหลวง เมตตาเดินทางเป็นประธานในพิธีปิด พร้อมมอบใบตราตั้งแก่คณะกรรมการตรวจธรรมสนามหลวงชุดใหม่ จำนวน ๑๑๘ รูป เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการสนองงานการศึกษาของคณะสงฆ์สืบไป
เอกสารจดหมายเหตุเกี่ยวกับการสอบธรรมสนามหลวง ประจำปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ (ค.ศ. 1977) นับเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ทรงคุณค่า ซึ่งฉายภาพความรุ่งเรืองของการศึกษาพระปริยัติธรรมที่ก้าวสู่จุดสูงสุดครั้งใหม่ด้วยจำนวนผู้สมัครสอบทะลุสองแสนคน ท่ามกลางบริบททางปริมาณที่เติบโตนี้ สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ แม่กองธรรมสนามหลวง ได้มอบหลักคิดเชิงปรัชญาที่ลึกซึ้ง โดยเน้นย้ำว่าธรรมะมิใช่เพียงวิชาความรู้เพื่อการสอบผ่าน แต่คือ “รากแก้ว” ที่จะยึดเหนี่ยวชีวิตให้มั่นคงสืบไป