Tagged: การสอบธรรมสนามหลวง

พุทธศักราช ๒๕๓๓ ถือเป็นห้วงเวลาสำคัญทางประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย โดย วัดราชาธิวาสวิหาร เขตดุสิต ได้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการบริหารงานของ สำนักงานแม่กองธรรมสนามหลวง ภายใต้การนำของ พระสุธรรมาธิบดี (แม่กองธรรมสนามหลวงในขณะนั้น) สถานที่แห่งนี้มิได้เป็นเพียงศาสนสถานสำคัญ แต่ยังทำหน้าที่เป็นกองบัญชาการหลักในการขับเคลื่อนระบบการสอบวัดผลความรู้พระปริยัติธรรมแผนกธรรมระดับประเทศ ที่ครอบคลุมศาสนทายาทนับแสนรูปทั่วราชอาณาจักร

พุทธศักราช ๒๕๒๙ ถือเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์การศึกษาของคณะสงฆ์ไทย ไม่เพียงเพราะสถิติผู้เข้าสอบธรรมสนามหลวงที่สูงถึง ๓๓๔,๔๔๕ รูป/คน ซึ่งสะท้อนถึงความตื่นตัวทางวิชาการของพุทธบริษัท แต่ยังเป็นปีที่มีการบังคับใช้มาตรการตรวจสอบความสุจริตอย่างเข้มงวดที่สุด เพื่อรักษามาตรฐานทางจริยธรรมและคัดกรองบุคลากรให้เป็น “ศาสนทายาท” ที่แท้จริง ท่ามกลางการขยายตัวเชิงปริมาณของผู้เรียน

บทนำ: ความท้าทายในการรักษามาตรฐานท่ามกลางคลื่นมหาชน ปลายปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ ถือเป็นช่วงเวลาสำคัญของประวัติศาสตร์การศึกษาคณะสงฆ์ไทย เมื่อสนามสอบธรรมสนามหลวงต้องรองรับศาสนทายาทจำนวนมหาศาลถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน ภายใต้ปริมาณผู้เข้าสอบที่เพิ่มขึ้น สิ่งที่คณะแม่กองธรรมสนามหลวงให้ความสำคัญสูงสุดมิใช่เพียงผลสัมฤทธิ์ทางคะแนน แต่คือ “ความบริสุทธิ์ยุติธรรม” ของกระบวนการสอบ

บทนำ: ความท้าทายทางสถิติและโจทย์ใหม่ของการบริหาร ในช่วงปลายปีพุทธศักราช ๒๕๒๐ วงการศึกษาคณะสงฆ์ไทยได้จารึกสถิติครั้งสำคัญ เมื่อยอดผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน ปรากฏการณ์ดังกล่าวส่งผลให้ปริมาณ “ใบตอบ” (กระดาษคำตอบ) มีจำนวนมหาศาล เปรียบเสมือนคลื่นยักษ์ทางวิชาการที่ถาโถมเข้าสู่ระบบการจัดการส่วนกลาง สถานการณ์นี้กลายเป็นปัจจัยเร่งให้แม่กองธรรมสนามหลวงต้องวางกุศโลบายบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เพื่อมิให้กลไกการวัดผลเกิดภาวะชะงักงัน ในบริบทนี้เองที่บทบาทของ “เจ้าคณะภาค” ได้ถูกยกระดับขึ้นอย่างโดดเด่น ในฐานะกลไกหลักของการกระจายอำนาจทางปัญญา เพื่อรักษาดุลยภาพระหว่าง “ปริมาณ” และ “คุณภาพ” ของการศึกษาสงฆ์

บทนำ: ปรากฏการณ์ความตื่นตัวทางวิชาการพุทธศาสนา ในห้วงเวลาเดือนธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๒๐ วงการพระพุทธศาสนาไทยได้ประจักษ์ถึงพลังศรัทธาและความมุ่งมั่นทางวิชาการครั้งประวัติศาสตร์ เมื่อสถิติผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๑๙,๘๑๓ รูป/คน นับเป็นตัวเลขสูงสุดในรอบหลายปี ปรากฏการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า สนามสอบธรรมมิใช่เพียงพื้นที่สำหรับการวัดผลความรู้ แต่คือเวทีแห่งการขับเคลื่อน “กองทัพทางปัญญา” ของคณะสงฆ์และพุทธศาสนิกชน

บทนำ: วิกฤตศรัทธากับความท้าทายในการบริหารจัดการ ในช่วงปลายปีพุทธศักราช ๒๕๑๘ วงการศึกษาคณะสงฆ์ไทยได้เผชิญกับปรากฏการณ์ความตื่นตัวทางวิชาการครั้งสำคัญ เมื่อสถิติผู้สมัครสอบธรรมสนามหลวงพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ถึง ๒๐๕,๘๗๗ รูป/คน ตัวเลขดังกล่าวแม้จะเป็นดัชนีชี้วัดความสำเร็จในการเผยแผ่ศาสนธรรม แต่ในขณะเดียวกันก็นับเป็น “โจทย์หิน” ด้านการบริหารจัดการสำหรับกองธรรมสนามหลวงส่วนกลาง การรวบรวมและประเมินผลใบตอบนับแสนฉบับให้เสร็จสิ้นภายในระยะเวลาอันจำกัด กลายเป็นปัจจัยเร่งให้เกิดการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการทำงาน โดยการดึง “เจ้าคณะภาค” เข้ามามีบทบาทสำคัญในฐานะกลไกหลักของการกระจายอำนาจสู่ภูมิภาค